Պատմություն․ Վերածնունդ

Վերածնունդը միջնադարից հետո եվրոպական մշակութային, գեղարվեստական, քաղաքական և տնտեսական «վերածննդի» բուռն շրջան էր: Սովորաբար այն հաշվվում է 14-րդ դարից մինչև 17-րդ դար ընկած ժամանակաշրջանում, և տեղի է ունեցել արևմտյան Եվրոպայում։

Վերածննդից առաջ ստեղծագործության, արվեստի հիմնական թեման կենտրոնացած էր Աստծո և աստվածաբանության վրա։ Կրոն ու եկեղեցին արգելակում էին մտքի և մշակույթի զարգացում։ Գ0իտությունը գրեթե չէր զարգանում, իսկ արվեստը ծառայում էր կրոնին։ Վերածննդի ժամանակ, հանդես եկան գիտնականներ, որոնք սկսեցին ուսումնասիրել բնությունը, իրենց շրջապատող աշխարհը ու մարդկանց։ Արվեստաբանները, գիտնականները, և բանաստեղծները ճշմարտությունը փնտրում էին ոչ թե աստվածաբանական գրքերում, այլ գիտության մեջ։ Սրան նպաստում էր քաղաքների և առևտրի զարգացումը։

Այդ դարաշրջանում շատ հայտնի նկարիչներ են եղել։ Վերածննդի դարաշրջանի հայտնի նկարիչներից են՝ Լեոնարդո դա Վինչին, Միքելանջելոն, Ռաֆաելը և Դոնատելլոն։

Գրականություն․ Ընթերցանություն․ Հովազաձորի գերիները․ Մաս 1

Գլխավոր

«Հովազաձորի Գերիները» գիրքը շատ հետաքրքիր գիրք է։ Ես այս գիրքը սկսեցի կարդալ, որովհետև երբ «Քարանձավի Բնակիչները» գիրքը վերջացրի (լավ գիրք էր) հայրս ինձ ասաց, որ «Հովազաձորի գերիները» այդ գրքին նման է, և ավելի լավը։

!Եթե ցանկանում եք այս գիրքը կարդալ, հավանաբար պետք է այս փոստը չկարդալ!

Մաս 1 (Մարտի ընթացքում)

Գլուխ 1․

Այգեձորի փոստատար Մուրադը գյուղի ֆերմայի մոտ փոստարկղ է կախում, որը պատճառ է դառնում մի մեծ թյուրիմացության։ Այդ ժամանակ ֆերմայում են գտնվում չորս դպրոցականներ, որոնք դաս են պատրաստում։ Հեռավոր Արևելքի մասին պատմություններից ոգևորված, Գագիկը և Աշոտը նամակ են ուղարկում իրենց ծնողներին, իբր մեկնում են Հեռավոր Արևելք։  

Գլուխ 2․

Գյուղ վերադառնալու ճանապարհին Աշոտին, Գագիկին, Շուշիկին և Սարգիսին է միանում քուրդ հովիվ տղա Հասոն իր շան՝ Բոյնախի հետ։ Ճանապարհին խումբը շեղվում է իր ուղիղ ճամփից դեպի Հովազաձոր, քանի որ ցնորամիտ Աշոտին հաջողվում է համոզել ընկերներին։ Նա խոստանում է ընկերներին ցույց տալ հիասքանչ տեսարաններ և անձավներում թաքնվող այծեր։ 

Գլուխ 3․

Հովազաձորը երեք կողմից շրջապատված է ժայռերով և միայն դիմացի կողմն է բաց, սակայն ներքևում բարձր ժայռեր են և իջնելու տեղ չկա: Պատանիները հարթ ճանապարհները թողած ընթանում են դիվային կածաններով, երբ հանկարծ մի քարայծ վազում է Աշոտի վրա: Նա գլխարկը խփում է կենդանու գլխին, գլխարկը մնում է նրա եղջյուրների մեջ և քարայծը սարսափահար փախչում է: 

Գլուխ 4․

Սակայն բնությունը բոլորովին էլ նկատի չի առնում, որ պատանիները պիտի ժամանակին վերադառնան տուն։ Եղանակը հանկարծ փոխվում է և շուտով սկսում է ուժեղ քամի, ապա առատձյուն: Պատանիները մտնում են մի կիսանձավի մեջ և սպասում, ապա ստիպված գիշերում են սառը անձավում, քանի որ եղանակը չի պարզվում։ 

Գլուխ 5․

Հաջորդ օրը պատանիների հույսն ու հուսահատությունը պարբերաբար հաջորդում էին իրար։ Ամբողջ օրը տեղալուց հետո ձյունը ի վերջո կտրվում է, սակայն նրանք տեսնում են, որ իրենց եկած արահետը բոլորովին ձյան տակ է։ 

Գլուխ 6․

Շուտով կարիքն առանց հապաղելու սկսեց բախել նրանց դուռը։ Նրանք սկսեցին մրսել, չունեին ո´չ կրակ, ո´չ ուտելիք, ո´չ ջուր։ Այդ օրը գտնում են հարմար անձավ, որում պատրաստում են իրենցանկողինները գիհի կոչվող մի ցածլիկ ծառի փարթամ ճյուղերից և խաշամից:  

Գլուխ 7․

Հաջորդ օրը պատանիները փորձում էին կրակ հայթայթել, ու երազում էին նախամարդու հզոր բազուկներն ունենալ՝ փայտերի շփումից կրակ ստանալու համար։ 

Գլուխ 8․

Ձորում փակված երեխաներին, այնուամենայնիվ, արդեն մի քանի օր անց հաջողվում է գտնել կյանքի համար անհրաժեշտ պայմաններ, նրանք ջուր ու կրակ են ունենում։ Հասոյի բնության մեջ ձեռք բերած փորձը շատ է պետք գալիս։ Նա աբեթով կրակ է ստանում, իսկ կրակի մեջ թեժացրած քարերով հալեցնելով ձյունը՝ թորած ջուր։ 

Գլուխ 9․

Շուտով պարզվում է, որ պատանիների վիճակը ավելի ծանր է լինելու, քան կարծում էին իրենք։ Ձյան պատճառով բոլորովին անհնար է դառնում ձորից դուրս գալը, ճանապարհը փակ է, իսկ նրանքչունեն գործիքներ։ Աշոտին ընտրում են խմբի ղեկավար, թեև ոչ մեկին դուր չի գալիս նրամեծամտությունը և հրամայական տոնը: 

Գլուխ 10.

Ամենից դժվարը ուտելիքի հարցն է, պատանիների ստամոքսը հարմարեցված չի լինում բնության գրկում ձմռանը գտած սննդին՝ մամուխ, այլ չորացած հատապտուղներ։ Նրանք Հասոյի դանակի շնորհիվ մի քանի գործիքներ են սարքում և փորձում նապաստակ որսալ, սակայն առաջին փորձն անօգուտ է անցնում։ 

Գլուխ 11.

Մինչդեռ Այգեձոր գյուղում պատանիների ծնողները ստանում են ֆերմայից ուղարկված չարաբաստիկ նամակները։ Կարդալով, նրանք կարծում են, որ պատանիները իսկապես գնացել են Հեռավոր Արևելք, և Աշոտի ու Գագիկի հայրերը գնում են այդ ուղղությամբ: Որդու համար առանձնապես չի անհանգստանում միայն Սարգսի հայրը՝ գյուղի պահեստապետ Պարույրը: 

Գլուխ 12.

Տղաները պարսատիկ են սարքում և շարունակում իրենց որսի փորձերը, սակայն ոչ մի շնչավոր կենդանի հեշտությամբ չի համաձայնում կեր դառնալ ուրիշին։ Սարգիսը չի մերվում մյուսների հետ: Նա սովոր է, որ իր համար անեն ամեն ինչ: 

Գլուխ 13.

Վերջապես երրորդ օրվա փորձից հետո պատանիները կարողանում են կաքավ որսել, սակայնանփորձ Գագիկի և Հասոյի պատճառով, որոնց առաջին անգամ էին որսորդությամբ զբաղվում, մյուս բոլոր կաքավները փախչում են։ 

Գլուխ 14.

Պատանիները շարունակում են զանազան պտուղներ հավաքել։ Բախտը ժպտում է Սարգսին, որը պատահաբար գտնում է սկյուռի ձմեռային պահեստի տեղը, որտեղ շատ ընկույզ կար։ Սարգիսը այն թաքցնում է և չի կիսում ընկերների հետ։ 

Գլուխ 15.

Մի քանի օր անց պատահաբար շան հաչոցից իմացվում է Սարգսի գաղտնիքը և նրա մոտ գտնվում են թաքցրած ընկույզները։ Այդպես է միշտ վարվել նաև Սարգսի հայրը՝ գողանալով ուրիշիաշխատանքը: Ընկերները Սարգիսին փորձում են պատժելով դարձի բերել, և պատմում են իր հորը գործած հանցանքները, ինչպես էր խաբել Հասոյի հորը, քանի որ վերջինս հայերեն կարդալ չգիտեր, կամ Շուշիկի հաշմանդամ հորն ուղարկել պատերազմ իր փոխարեն: 

Գլուխ 16.

Ընկերները Սարգիսին պատժում են՝ չշփվելով նրա հետ: Սարգսի վիճակը շատ դառն է լինում, երբ դուրս է մնում կոլեկտիվից։ Տղաները կարողանում են ինքնաշեն նետերով մոշահավ սպանել։ 

Գլուխ 17.

Ընկերները շարունակում են Սարգսին դարձի բերելու փորձերը և Աշոտը իր համար ամենաթանկ զգացումի՝ ընկերասիրության մասին բազմաթիվ պատմություններ է պատմում։ 

Գլուխ 18.

Երկարատև փորձերից հետո պատանիներին հաջողվում է որս կազմակերպել։ Հասոն գտնում է այն քարայրը, որտեղ թաքնվում են ճնճղուկները և տղաները կարողանում են կազմակերպել նրանց որսը փակ քարայրում։ 

Գլուխ 19.

Ընկերների կողմից մեծ ջանքեր թափելուց հետո Սարգիսը սկսում է դարձի գալ, բայց հենց այդ ժամանակ դժբախտություն է պատահում և դուրս տանող արահետը ձյունից մաքրելիս նա ընկնում է ձորը: 

Գլուխ 20.

Պատանիները մտածում են, ինչ կարող է պատահած լինել Սարգսի հետ, երբ ժայռից գլորվեցանդունդը, գուցե մահացավ։ Մի կերպ կարողանալով նայել ձորի հատակը, նրանք տեսնում են, որ տղան դեմ է առել մի թփի և ստացել որոշ վնասվածքներ։ 

Գլուխ 21.

Տղաները փորձեր են ձեռնարկում ազատելու Սարգսին։ Նաև որս են անում բռնելով սկյուռ, նապաստակ։ Հասոն հետո նաև Բոյնախը մթնում տեսնում մի գազանի աչքեր, ինչը նրանց շատ է անհանգստացնում։ 

Գլուխ 22-29․

Պատանիները շարունակում էին նորանոր միջոցներ հորինել իրենց ընկերոջը փրկելու համար և միայն օրեր անց է հաջողվում ազատել Սարգիսին։ 

Դրանից հետո տղայի մեջ հեղաշրջում է տեղի ունենում, ծնվում է մարդկայնությունը, նա հասկանում է, որ ընկերներ ունենալը ամենալավ ու կարևոր բաներից է: 

Թվում է, թե ամեն ինչ կարգավորվում էր պատանիների մոտ, սակայն միաղետ էլ է պատահում նրանց: Հանկարծ գործում է բնության նիրհող և կույր ուժերից մեկը, քարայրից հեղեղ է թափվում դուրս՝ սրբելով նրանց անկողիններն ու ամեն ինչ: 

Հայոց լեզու․ Խաղողի թփերն ու եղնիկը

Մի օր որսորդները բռնեցին եղնիկի հետքը և սկսեցին հետապնդել նրան: Եղնիկը ճարահատյալ այս ու այն կողմ էր վազվզում, երբ նկատեց խաղողի խիտ թ(ու)փերը: Նա շտապեց թաքնվել դրանց մեջ, որպեսզի աննկատ մնա:

Եվ իրապես որսորդներն անցան ճանապարհի այդ հատվածով ու չնկատեցին եղնիկին: Եղնիկը զգաց, որ վտանգն անցել է, կարող է շունչ քաշել: Պատրաստվում էր հեռանալ, սակայն, չգիտես ինչու, կանգ առավ և ցանկացավ մի պատառ ուտել խաղողեն(ի)ուց: Խաղողի թ(ու)փերին դիպչելիս այնպիսի՜ աղմուկ հանեց, որ որսորդներն իսկույն լսեցին ու շարանով հետ եկան: Եղնիկը միանգամից բացականչեց․

– Ի՜նչ արեցի։ Ես վիրավորեցի ինձ փրկածին՝ մոռանալով նրա մատուցած ծառայությունը։ 

Օր, որսորդ (3x), եղնիկ (5x), հետք, խաղող (2x), թուփ (2x), ճանապարհ, հատված, վտանգ, շունչ, պատառ, խաղողենի, աղմուկ, շարան, ծառայություն