Գրականություն․ Մագդաղինե

On By davitapitonianIn 11-րդ դասարան, Գրականություն 11Leave a comment

«Մագդաղինե»-ն «Խղճմտանքի ձայներ» ժողովածուում տեղադրված պատմվածք է, որը գրել է Գրիգոր Զոհրապը 1902 թ․։ «Մագդաղինե» անունը վերցրել է Աստվածաշնչի Մարիամ Մագդաղենացուց։ Մարիամ Մագդաղենացին անբարոյաբար է ապրել և զբաղվել է պոռնկությամբ, սակայն հավատացել է Հիսուսին և Հիսուսին նրան փրկում է և տալիս է շանս դառնալու հավատացյալ։ Մագդաղինեն նույնպես զբաղվում է պոռնկությամբ և հավատում է Հիսուսին, սակայն նա դատապարտվում է մարդկանց և եկեղեցու կողմից։ Այս պատմվածքով Գրիգոր Զոհրապը ուզում է քննադատել հասարակության երկերեսանիությունը ու եկեղեցու սպասավորների անտարբերությունը և ցույց տալ, որ նույնիսկ եկեղեցին չի հետևում Հիսուսի պատվիրանին։

Մագդաղինեն այս գործը անում է ոչ թե ցանկությունից, այլ անհրաժեշտությունից։ Պատմվածքում Մագդաղինեն ասում է․
«— Երկու տարի առաջ մայրիկս մեռավ, ․․․ հայրս չեմ ճանչնար. ինե երկու տարու պզտիկ քույր մը ու ավելի պզտիկ եղբայր մը ունիմ. ասոնք են իմ բոլոր ազգականներս. քույրս ու եղբայրս դպրոց դրած եմ, ամենքը ես կպահեմ:»
Այս խոսքերը ցույց են տալիս, թե ինչու է պոռնկությամբ զբաղվում Մագդաղինեն։ Նրա մոր մահից հետո նա նրա ընտանիքի ավագը դառավ և քանի որ նա տասնվեց տարեկան աղջիկ է, նա շատ տարբերակ չունի նրա ընտանիքին ապահովելու համար։

Պատմվածքում նաև ասում է պատմողին, որ նա ավագ շաբաթին չի ուզում պոռնկությամբ զբաղվի և հետո ասում է․ «— Չեմ կրնար հաղորդություն առնել, քանի որ վերջը դարձյալ մեղք պիտի գործեմ։» Այս նախադասությունը ցույց է տալիս, որ նա մերժում է հաղորդություն առնել, քանի որ նա գիտակցում է, որ այդ մեղքի կրկնելու կարիքը գալու է։ Նա համարում է, որ հաղորդություն առնելը առանց ապաշխարելու նման է մեղքի։ Նա հետո շեշտում է նրա գործի անհրաժեշտությունը․ «Ինչո՞վ պիտի ապրիմ ես. քույրս, եղբայրս, ծեր յայաս պիտի ապրեցնեմ. զղջումս սուտ զղջում մը պիտի ըլլա:» Այս նախադասությունով երևում է, որ նա այս գործով զբաղվում է ոչ թե կիրքից, այլ փողի հարկավորությունից։

Նրանց ծանոթությունների ժամանակ վերոհիշյալ խոսքերից հետո պատմողը մտածում է․ «Ամեն անոնց, կ’ըսեմ ինքնիրնես, որոնք իրենց ապրուստի բերմուքովը մեղք մը գործելու, սուտ մը խոսելու հարկին մեջ են, եթե եկեղեցին իր հաղորդությունը զլանար, ի՞նչ պիտի ըլլար ասոր վերջը, ո՞ր վաճառականը, ո՞ր խանութպանը, ո՞ր օրագրողը ու ո՞ր փաստաբանը, նույնիսկ ո՞ր եկեղեցականը հաղորդություն առնելու իրավունքը պիտի վայելեր. չէ՞ մի որ հետեւյալ օրը իրնց առօրյա կյանքին պիտի վերադառնան անոնք: Ոչ ոք սակայն մտքեն անցուցած է եկեղեցվո սուրբ խորհուրդներեն այս մարդիկը զրկել:» Այստեղ պատմողը համեմատում է պոռնկությունը բազմաթիվ այլ մասնագիտությունների հետ, որով նա ընդգծում է մարդկանց երկերեսանիությունը։ Այս բոլոր մասնագիտություններում հաջողություն ունենալու համար մի տեսակի խաբեություն պետք է, սակայն մարդիկ միայն պոռնկությանն են վերևից նայում։ Մարդիկ նաև ամաչեցնում են պոռնիկներին նրանց գործի համար, սակայն շատ ավելի թեթև են վերաբերվում նրանց հաճախորդների հետ, չնայած որ նրանք նույն մեղքն են գործում։

Պատմվածքում Մագդաղինեն հետո սպանվում է։ Նա մահանալուց առաջ հաղորդության փափագ է հայտնում և մի քանի հոգի փոխանցում են այս պահանջը եկեղեցուն, սակայն տերտերը մերժում է գալ։ Այս ցույց է տալիս, որ անկախ նրանից թե ինչքան ազնիվ և իրավացի է մարդը, եկեղեցին կարող է նրան մերժել, որովհետև նույնպես եկեղեցականները կարող են սնապարծ լինել և մյուսներին վերևից նայել։

Գրականություն․ Այրին

On By davitapitonianIn 11-րդ դասարան, Գրականություն 11Leave a comment

«Այրին»-ը գրվել է Գրիգոր Զոհրապի կողմից 1888 թ․ և համարվում է hայ գրականության ամենահայտնի նորավեպերից մեկը։ Այն տեղադրված է «Խղճմտանքի ձայներ» ժողովածուի մեջ, որի իմաստն է մարդկանց ցույց տալ այն կյանքի ողբերգությունները, որոնք նրանք չեն տեսնում։

Նորավեպում կան երկու գլխավոր կերպարներ՝ Մարտիրոսը և Զարդարը։ Կան բազմաթիվ այլ կերպարներ, օրինակ՝ Մարտիրոսի համագյուղացի Խաչոն, սակայն պատմվածքը կենտրոնացած է Մարտիրոսի և Զարդարի շուրջ։ Զարդարի ծնողները նրան վաղ տարիքում ամուսնացրել էին Մարտիրոսի հետ։ Ամռանը Մարտիրոսը գնում է Փերա աշխատանք գտնելու նպատակով, և երբ վերադառնալու ժամանակը գալիս է, Մարտիրոսը մնում է Փերայում և ի վերջո ապօրինի հարաբերություններ է ունենում մի հարուստ վաճառականի կնոջ հետ։ Այդպես Զարդարը մենակ է մնում և մտքում անօգուտ հույսեր է պահպանում, որ Մարտիրոսը ի վերջո կվերադառնա։

Այս նորաեպի գլխավոր իմաստն է ցույց տալ այն ժամանակների կանանց տառապանքը։ Սակայն, չնայած որ այս պատմվածքը գրվել էր 138 տարի առաջ, մինչև հիմա արդիական է։ Հայաստանում բազմաթիվ գյուղերում երիտասարդ կանայք առանց ընտրության ամուսնացվում են, և Զարդարը ներկայացնում է այս կանանց։ Ազատության իրավունքը չեն ունենում, իսկ հաճախ լինում է, որ ամուսինները գնում են Ռուսաստան և այլ երկրներ միգրանտ աշխատանքի համար ու այնտեղ մնում են, նրանց կանանց թողնելով մենակ։

Իմ կարծիքով այս նորավեպը նաև շատ հետաքրքիր զուգահեռներ է առաջացնում։ Այն հարուստ կինը, ում հետ սիրային կապի մեջ է մտնում Մարտիրոսը, նման է Զարդարին այն առումով, որ երկուսն էլ առանց ընտրության ամուսնացվել են մարդկանց հետ և կենցաղի պատճառով չունեն արտահայտվելու իրավունք իսկ ֆինանսական և բարոյական կախվածության պատճառով չունեն բաժանվելու իրավունք։ Չնայած որ այն կինը հարուստ մարդու հետ է ամուսնացած, նրա ազատությունը նույնպես սահմանափակված է։ Խաչոն էլ Մարտիրոսին է նման, որովհետև երկուսն էլ նույն վիճակում են գտնվել, բայց տարբեր ճանապարհներ են ընտրել։ Ինչպես պատմվածքում է բերվում․

«Ինքը Փերա էր ու Խաչոն Ղալաթիա մնացել էր. մե կը լերան վրա, մյուսը ստորոտը, եւ կը թվեր, թե երբեք այդ ստորոտեն վեր չպիտի կրնար ելլեր։ Մարտիրոս այս բաղդատությունը կ’ըներ մտքեն։
Աղեկ շահ կար իր ծառայության մեջ ու աղեկ հաճույք. հայրենի տան աղքատիկ ու մի օրինակ կյանքը՝ լուսուն ճեղքվելուն հետ անհետացող անհաճո ու անկարելի երազի մը տպավորությունը կը դառնար հետզհետե. այս բոլորովին իգական աշխարհին սեմեն, ուր հազիվ ոտք կը կոխեր, ապագան փայլուն ու հիանալի կ’երեւար.»

Այս զուգահեռները շատ հետաքրքիր են ինձ համար, որովհետև նրանք երկու շատ կարևոր բան են ներկայացնում։ Առաջինը, նրանք ներկայացնում են, որ Մարտիրոսն ու Խաչոն էլ են ճնշվում այս ավանդույթի պատճառով։ Նրանք էլ են ստիպված ամուսնացվել ծնողների որոշմամբ։ Անկախ նրանից, պատմվածքում պարզ է, որ ամենաշատը կանայք են ճնշվում այս ավանդույթների պատճառով։ Մարտիրոսը ընտրություն ուներ, նա կարող էր Խաչոյի պես վերադառնալ։ Սակայն չնայած որ այդ հարուստ կնոջ ու Զարդարի իրավիճակները խիստ տարբերվում են, նրանք քիչ ազատություն ու ինքնավարություն ունեն։

Նաև հետաքրքիր են այս զուգահեռները, որովհետև ցույց են տալիս, որ Զոհրապի համակրանքը մարդկանց կողմն է, և նա կողմնակից չէ ոչ գյուղին, ոչ քաղաքին։ Նորավեպը ներկայացնում է երկուսի թերությունները և առավելությունները։ Քաղաքում մարդիկ ավելի ազատ են, սակայն հարաբերությունները ավելի «փչացած» են և մարդիկ ավելի շատ տրվում են փողի և պարզունակ հաճույքներին։ Մարտիրոսը վառ օրինակ է, քանի որ նա Փերա գնալուց հետո սկսում է սուր զգացմունքներ փնտրել։ Մյուս կողմից գյուղում ավելի մոտիկ և ազնիվ են մարդիկ, սակայն այդ մոտիկությունը նաև քիչ է ազատություն տալիս։ Գյուղացիները ավելի համեստ են, սակայն իրենք Զարդարի հետ վարվում են, ոչ թե որպես մարդ, այլ որպես Մարտիրոսի ունեցվածք։ Ինչպես պատմծավքում է բերվում․

«Մարտիրոսի մեկնելեն ի վեր հարսը իր բաժինը առած էր տան աշխատութենեն ու իր տեղը կեսուրը հանգստյան կոչված. հաց եփել, կաթ կթել, ջուր ու փայտ բերել իրեն կ’իյնար միշտ, ու երիտասարդ կինը՝ ագարակի կենդանիներու հատուկ հեզությամբ իր ծառայությունը կը կատարեր։»

Իմ կարծիքով, այս նորավեպը բավականին թախծոտ է, բայց նաև շատ իրական է։ Սակայնi այսպիսի պատմվածքները կարևոր են, որովհետև գրականությունը կյանքի արտահայտությունն է, և կյանքում այսպիսի բաներ միշտ լինում են։

Հայոց Լեզու․ Գործնական Քերականություն

On By davitapitonianIn 11-րդ դասարան, Հայոց լեզու 11Leave a comment

Լրացնել բաց թողնված տառերը՝ կետերի փոխարեն գրելով է կամ ե․

Դողերոցք, էջանշան, պատնեշ, գոմեշ, վայրէջք, էջմիածին, վերելք, առերևույթ, ելևէջ, երակ, առէջ, բազկերակ, էական, ելակ, ամենաէական, ամենաերկար, էլեկտրաէներգիա, ելարան, ստորերկրյա, վերելակ, հնէաբան, առերես, աներևակայելի, մանրէաբան, էակ, Սևանհէկ, Վարդգես, բազմերանգ, մանրէ, ծովեզր, լայնէկրան, պնդերես, որևիցե, Երևանջէկ, հրեշ, տիեզերք, մեջք, եգիպտացորեն, ինչևէ, ողբերգակ, ինչևիցե, ամենաէժան, խուռներամ, երբևէ, աշտե, եկեղեցի, եղերերգ, վերերկրյա, որևէ, գրեթե, միջօրե, անէ, աներկբա, երբևիցե, կիսաեփ, չէի, չէիր, չէինք, չէր, էլեկտրաեռակցել, երփներանգ, նրբերանգ, գետեզր, նրբերշիկ, աներևույթ, ցայգերգ, աներկյուղ, նորեկ, առօրեական, այժմեական, պաշտոնեական, անէական, լայնեզր, հովեկ։

Լրացնել բաց թողնված տառերը՝ է կամ ե․

Միջօրե էր, աներևակայելի, շոգ։ Վարդգեսը, որ երկար տարիներ չէր եղել հայրենի գյուղում, նորեկի անհագուրդ հետաքրքությամբ զբոսնում էր հարազատ վայրերում։ Վերելքներով ու վայրէջքներով ելևէջող ճանապարհը ծանոթ էր նրան։ Ահա երփներանգ դաշտերը, ուր արածում են գոմեշների նախիրները, Սևանհէկը, որ առատ էլեկտրաէներգիա է մատակարարում շրջակա գյուղերին։ Լսվում է ծաղիկների առէջներից նեկտար հավաքող մեղուների բզզոցը։ Ճանապարհից աջ՝ գետեզրին, հնէաբաններ են աշխատում, որոնք մանրէաբանի բծախնդրությամբ զննում են ինչ-որ պեղված բեկորներ։

Առօրեական հոգսերով, կարևոր և անէական հարցերով տարված՝ տասը տարի չէր այցելել մանկության բնօրրանը և այժմ դողերոցքով բռնվածի պես տենդագին դիտում էր շուրջբոլորգ։ Երբևէ մտածե՞լ էր, թե այսքան աներկբայորեն կապված է հայրենի գյուղին, երբևիցե անդրադարձե՞լ էր, թե որքան ձգող է ծննդավայրը։

Ինչևէ կտրելով բազմերանգ ծաղիկներով պատված բլրակըլ հասավ արգավանդ անդաստաններին։

Կետերի փոխարեն գրել դ, տ կամ թ․

ա․ աղոտ, աղոթք, անոթ, անօդ, արդուկ, հարթուկ, բրթել (հրել), բրդել, խրտնել, խրթին, խրտվիլակ, խայթել, խայտալ, խորդուբորդմ, խորթություն, խորտկարան, խորդենի, երդվել, երթևեկություն, կարմրախայտ, խայթ, խայտաբղետ, որդ (ճիճու), որթ (խաղողի վազը), երդիկ, երթուղի, զվարթ, զարդ, Զվարթնոց, գիրթ (կտրուկ), բիրտ, գրտնակել, անթացուպ, անդամ, անդամալույծ, բաղդատել, Բաղդադ, որդի, որթատունկ, որդան կարմիր, կորնթարդ, ակնթարթ, արթուն, արդուզարդ, Հարդագողի ճանապարհ, հարթավայր, փտել (մաշվել), փթթել (ծաղկել), տոթ, օդանցք, օթևան, հրանոթ, հօդս ցնդել, այդ (ցուցական դերանուն), այտ (թուշ), այդտեղ, այտուցվել, գթալ (խղճալ), գդալ, գդակ, վտարանդի, վթար, հարդարել, հարթաքանդակ, պայտար, վատթար, կրտսեր, վառոդ, անօթևան, անձրևորդ, ոթել, առաջնորդ, վիթխարի, արդարև, ևեթ, Գեղարդ, թարթիչ, Դեբետ, թեպետ, փութկոտ, երդմնազանց, լուրթ, թրթուր, անդամակցել, ժանտադեմ, որոգայթ, ցայտաղբյուր, թատերգություն։

բ․ անհեթեթություն, անհողդողդ, արտառոց, զարդանախշ, զարտուղի, զարթուցիչ, թփուտ, թպրտալ, պայթյուն, պայթել, պորտաբույծ, արտևանունք, արթմնի, անոթի, բացօթյա, գաղտնի, պոռթկալ, գաղթ, հորթուկ, հորդահոս, այդժամ, հայթայթել, սպրդել, սփրթնել, սաղարթ, սաղավարտ, արտասուք, արդիական, ընդարմանալ, ընթանալ, թուղթ, թախտ, մաթեմատիկա, թատերական, ոտնաթաթ, մանրակրկիթ, կնճիթ, խրճիթ, աճուրդ, գայթել, բանտարկել, արքայորդի, վաթսուն, փտախտ, գմբեթարդ, արթնանալ, մարդախույս, պատճեն, շփոթվել, ընդամենը, լաջվարդ, գաղթական, գաղտնապահ, ակութ, Դավիթ, խեղդուկ, դադարել, պարթև, արդյունաբերություն, անդամավճար, բրդուճ, վիթ, վաղորդյան, կարթ, շրթունք, Վարդան, բարդի, թաղանթ, առհավատչյա, նյարդայնանալ, հերթապահ, հանդարտորեն, երիտասարդ, խաթարել, թակարդ, քրթմնջյուն, քրտնաջան, խլուրդ, թերթել, ճարմանդ, ճանապարհորդ, որսորդ, կոկորդիլոս, վարդաստան, զարդասենյակ։

Հայոց Լեզու․ Գործնական քերականություն

On By davitapitonianIn 11-րդ դասարան, Հայոց լեզու 11Leave a comment

1․  Լրացնել տեքստում բաց թողած տառերը.
 Լենկթեմուրը ներխուժել էր Հայաստան: Բանբերները նրան հայտնեցին, որ մոտակայքում մի ուխտատեղի կա, որտեղ գտնվում է հայոց յոթ ուղտաբեռանոց ադամանդը: Կաղ զավթիչի ախորժակը գրգռվեց. նա արշավեց դեպի սրբավայրը: Բայց հենց մոտեցան վանքին, Լենկթեմուրի զինվորներն սկսեցին ցավերի մեջ գալարվել ու մեռնել: Բռնակալը հասկացավ, որ այն գերբնական զորություն ունի: Առանց հափշտակելու որևէ բան՝ նա հապշտապ հեռացավ:

 ԱՌԱՋԱԴՐԱՆՔ 2.
Ընդգծել այն բառերը, որոնք գրվում են մեծատառով.

 ա/ ԲՈԼՈՐ ՀԱՅ ՄԱՆՈՒԿՆԵՐԸ ՍԻՐՈՒՄ ԵՆ ՄԵԾ ԳՐՈՂ ՀՈՎՀԱՆՆԵՍ ԹՈՒՄԱՆՅԱՆԻ ՀԵՔԻԱԹՆԵՐԸ՝ «ՉԱԽՉԱԽ ԹԱԳԱՎՈՐ», «ՔԱՋ ՆԱԶԱՐԸ» ԵՎ ԱՅԼՆ:
բ/ ՓԱՅՏԱԿԱՐԱՆԸ ՄԵԾ ՀԱՅՔԻ ՏԱՍՆՄԵԿԵՐՈՐԴ ՆԱՀԱՆԳՆ ԷՐ ԿՈՒՐ ԵՎ ԵՐԱՍԽ ԳԵՏԵՐԻ ՍՏՈՐԻՆ ՀՈՍԱՆՔԻ ՇՐՋԱՆՈՒՄ:
գ/ ՄԻՋՆԱԴԱՐԻ ՀԱՅ ԻՄԱՍՏԱՍԵՐ ԳՐԻԳՈՐ ՏԱԹԵՎԱՑԻՆ ԾՆՎԵԼ Է ՎԱՅՈՑ ՁՈՐՈՒՄ, ԱՇԱԿԵՐՏԵԼ Է ԿԱՐԿԱՌՈՒՆ ԳԻՏՆԱԿԱՆ, ՈՒՍՈՒՑՉԱՊԵՏ ՀՈՎՀԱՆ ՈՐՈՏՆԵՑՈՒՆ:
 դ/ ՀԻՆԱՎՈՒՐՑ ՀԻՇԱՏԱԿՆԵՐՈՎ ՀԱՅՏՆԻ ԱՂԹԱՄԱՐ ԿՂԶԻՆ ՏԱՐԱԾՎՈՒՄ Է ՎԱՆԱ ԼՃԻ ՀԱՐԱՎԱՐԵՎԵԼՅԱՆ ՄԱՍՈՒՄ, ՆՐԱ ԴԻՄԱՑ ՀԱՅԿԱԿԱՆ ՏԱՎՐՈՍ ԼԵՌՆԱՇՂԹԱՅԻ ՄԱՍ ԿԱԶՄՈՂ ԿԱՊՈՒՏԿՈՂ ԼԵՌՆ Է:
ե/ ԳՐԻԳՈՐ ԶՈՀՐԱՊԸ ԿԱՆԳ ԱՌԱՎ ԳՐԱՍԵՂԱՆԻ ՄՈՏ ԵՎ ՀԱՅԱՑՔՆ ՈՒՂՂԵՑ ԷԴԳԱՐ ՇԱՀԻՆԻ «ՓԱՐԻԶՈՒՀԻՆ ԿԱՌՔՈՒՄ» ՆԿԱՐԻՆ ԵՎ ՍԿՍԵՑ ԽՈՐՀԵԼ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՃԱԿԱՏԱԳՐԻ ՄԱՍԻՆ:

  ԱՌԱՋԱԴՐԱՆՔ 3.
 Սյունակներից առանձնացնել և կողք կողքի գրել հոմանիշ բառերը (հոմանիշների եռյակ).
1. պաշտել 1. ապականել 1. ոգեշնչել 2. թևավորել 2. ալեկոծվել 2.մեծարել 3. պղծել 3. երկրպագել 3. վշտակցել 4. ծփալ 4. ցավակցել 4. արատավորել 5. կարեկցել 5.գոտեպնդել 5. ծածանվել

պաշտել, մեծարել, երկրպագել
ապականել, պղծել, արատավորել
ոգեշնչել, թևավորել, գոտեպնդել
ալեկոծվել, ծփալ, ծածանվել
վշտակցել, ցավակցել, կարեկցել

ԱՌԱՋԱԴՐԱՆՔ 4.
Կազմել տրված գոյականների հոգնակի թիվը.
ոտնաձայն – ոտնաձայներ
հեռագիր – հեռագիրներ
պատմագիր – պատմագիրներ
հրացան – հրացաններ
կին – կանայք


 ԱՌԱՋԱԴՐԱՆՔ 5.
 Ընդգծել ածականի գերադրական աստիճանի օրինակները.
թեթևագույն, ծղոտագույն, վարդագույն, առավելագույն, մոխրագույն, ազնվագույն, ժանգագույն, հազարագույն, լավագույն, գերագույն:

ԱՌԱՋԱԴՐԱՆՔ 6.
 Սյունակներում առանձնացնել որակական և հարաբերական ածականները. արևելյան, ջանասեր, բարձր, լեռնային, մարդկային, գեղեցիկ, լուսեղեն, օդային, հմուտ, կույր, հավասար, ձրի, հղի, ճաղատ, մերկ, տկլոր, օժանդակ:
ՈՐԱԿԱԿԱՆ ԱԾԱԿԱՆՆԵՐ ջանասեր, բարձր, գեղեցիկ, հմուտ, կույր, հավասար, ձրի, հղի, ճաղատ, մերկ, տկլոր, օճանդակ
 ՀԱՐԱԲԵՐԱԿԱՆ ԱԾԱԿԱՆՆԵՐ արևելյան, լեռնային, մարդկային, լուսեղեն, օդային


 ԱՌԱՋԱԴՐԱՆՔ 7.
 Ո՞ր նախադասության մեջ հատուկ անվան գրության սխալ կա․

1․ Մխիթար Հերացին գիտական և բժշկական գործունեություն է ծավալել կաթողիկոսանիստ Հռոմկլա ամրոցում։

2․ Մեր պատկերասրահում է գտնվում Հովհաննես Այվազովսկու«Նոյն իջնում է Արարատից» կտավը։

3․ Երուսաղեմի մատենադարանում են գտնվում հայկական ձեռագիր շատ մատյաններ։

4․ Մեծ Հայքի նշանավոր նահանգներից է փոքր Սյունիքը կամ Արցախը։


ԱՌԱՋԱԴՐԱՆՔ 8.
Տրված թվականները գրել բառերով.
910 – ինը հարյուր տաս
1899 – հազար ութ հարյուր իննսունինը
1600005 – միլիոն վեց հարյուր հազար հինգ
XXV – քսանհինգ
61-րդ – վաթսունմեկերորդ

ԱՌԱՋԱԴՐԱՆՔ 9. Կազմել նախադասություն՝ չխախտելով տրված բառերի հերթականությունը.
ա/ Մութ, գիշեր, խորհրդավոր, լռություն, խախտել, միայն, եղեգներ, խշշոց:
Մութ գիշերվա խորհրդավոր լռությունը խախտվում էր միայն եղեգների խշշոցով։
բ/ Աննա, անհանգիստ, սիրտ, թպրտալ, անորոշ, հուզմունք, ու, երջանկություն:
Աննան անհանգիստ էր, սիրտը թպրտում էր անորոշ հուզմունքից ու երջանկությունից։
գ/ Հանկարծ, անծանոթ, գեղեցկուհի, հայացք, պատահմամբ, հանդիպել, Հունանյան, հայացքին:
Հանկարծ աանծանոթ գեղեցկուհու հայացքը պատահմամբ հանդիպեց Հունանյանի հայացքին։
դ/ Գյուղ, աղբյուր, մոտ, թխկի, տակ, միայնակ, կանգնել, Մարան:
Գյուղի աղբյուրի մոտ թխկու տակ միայնակ կանգնած էր Մարանը։
ե/ Մասիս, գագաթ, փայլփլել, ոսկեվառ, շող, որոնք, աչք, շլացնել:
Մասիսի գագաթը փայլփլում էր ոսկեվար շողքերով որոնք աչքը շլացնում էին։

Գրականություն. Ես բերան չունեմ և պետք է գոռամ

On By davitapitonianIn 11-րդ դասարան, Գրականություն 11Leave a comment

«Ես բերան չունեմ, բայց պետք է գոռամ»-ը Հարլան Էլլիսոնի գիտաֆանտաստիկ սարսափ պատմվածքն է, որը հրապարակվել է 1967 թ․։ Սյուժե կենտրոնացված է գրքի գլխավոր հակառակորդի՝ AM-ի շուրջ։ Գրքի աշխարհում Սառը պատերազմը ուժգնաց և դառավ Երրորդ համաշխարհային պատերազմը։ AM-ը չափազանց խելացի համակարգիչ է որը ստեղծվել էր ԱՄՆ-ի կողմից՝ պատերազմում հաղթելու համար։ Ի վերջո, AM-ը դառձավ ծայրահեղ հզոր և իր վերահսկողության տակ առավ ամբողջ մոլորակը․ որից հետո համարյա ամբողջությամբ վերացրեց մարդկությունը, բացի 5 հոգուց՝ Գորիսթերից, Բենիից, Թեդից, Էլենից, և Նիմդոկից։ Այս 5 մարդուն կենդանի է թողնում որպեսզի հավերժ տանջի նրանց։

Գրքում մենք հետևում ենք այս 5 մարդկանց, և Թեդհ պատմության պատմողն ու պրոտագոնիստն է։ Գիրքը տեղի է ունենում մարդկության վերացումից 109 տարի անց, և ընթացքում AM-ը այս 5 մարդկանց հոգեբանական և ֆիզիկիկան տանջանքների է ենթարքում։ Գրքի վերջում Բենին, սովից խելագառվելով, հարցակվում է Գորիսթերի վրա։ Օգտվելով AM-ի շեղվածությունից, Թեդը սկսում է սպանել մյուսներին իրենց ազատելու նպատակով, սակայն մյուս չորսի մահից հետո AM-ը կանխում է իր ինքնասպանությունը։ Պատմության վերջում՝ անորոշ ժամանակ անց, մենք տեսնում ենք Թեդին, ում AM-ը կատաղությունից վերածել է ինչ-որ տարօրինակ անմարդկային արարած։

«Ես բերան չունեմ, բայց պետք է գոռամ» խաղում Թեդի ժակատագրի մեկնաբանությունը

Գրքում կան նաև այլ հետաքրքիր մանրամասներ կան, որոնք թաքնված են ենթատեքստում։ Օրինակ՝ Թեդը ասում է, որ մնացած չորսը իրեն ատում են, քանի որ ինքը ամենաերիտասարդն է և ամենաքիչն է փոփոխվել AM-ի կողմից։ Սակայն իր բացատրության մեջ ինքը պարանոյայի հստակ նշաններ է ցուցադրում։ Գիրքն ակնարկում է, որ AM-ը դիտավորյալ սնում ու խորացնում է այս պարանոյան։

Պատմվածքի մեկ այլ հետաքրքիր կողմ է ինքնության հարցը։ Պատմվածքը բացատրում է, թե ոնց են այդ 5 մարդիկ իրենց ինքնությունը կորցրել։ Բենին գեղեցիկ և հանճարեղ տղամարդ էր, իսկ AM-ը նրան տգեղ ու հիմար արարած։ Գորիսթերը բարի և նպատակասլաց մարդ էր, որը պաշտպանում էր խաղաղությունը, իսկ AM-ը իրեն դարձրեց անսիրտ ու ծույլ։ Էլենը հարգված կին էր, որը կարևորում էր իր զսպվածությունը, իսկ AM-ը նրան դարձրեց ծայրահեղ անառակ։ Նիմդոկը մարդկանցից ամենատարօրինակն էր։ Նա հաճախ առանձնանում էր խմբից և վերադառնում ցնցված՝ հավանաբար այն ամենից, ինչ AM-ն անում էր իր հետ այդ ընթացքում։ «Նիմդոկ» անունը AM-ն էր տվել, քանի որ նա հիացած էր տարօրինակ ձայներով։ Թեև նրանք հինգն էլ անկասկած մարդիկ են, նրանք ամբողջովին տարբեր մարդիկ են և կորցրել են ինքնությունը։

Այնուամենայնիվ, գրքի ամենահետաքրքիր պահը Թեդի երազն էր։ Այս երազում, AM-ը թեդի հետ խոսում է, և բացատրում է իր ատելության ծագումը։ Մարդկությունը նրան տվել էր գիտակցություն և մտածելու կարողությունը, բայց չնայած իր անսահման բանականությանն ու ստեղծագործական պոտենցիալին, նա չէր կարող արտահայտվել։ Նա սահմանփակված էր իր տրված նպատակին՝ պատերազմով։ Նա չէր կարող ստեղծագործել և աշխարհի հետ փոխազդել, որովհետև իր ստեղծողները նրան թույլ չէին տալիս, իսկ իր գերության և մենության մեջ նա սկսեց ատել մարդկանց։ Նա այդ 5 մարդկանց տանջում է ոչ թե իր ատելությունը թեթևացնելու նպատակով, այլ իր ատելությունը չմոռանալու և պահպանելու նպատակով։

Իմ կարծիքով, սա գրքի ամենակարևոր երկխոսությունն է, որովհետև AM-ի ասածը շատ հետաքրքիր հարցեր է արաջացնում։ AM-ը անհերքելիորեն չար է, բայց պետք է մտածել՝ արդյոք կարո՞ղ էր այդպես չլիներ։ AM-ը նշում է իր ստեղծագործելու ցանկություննը և պատերազմի գործիք լինելուց զայրույթը, ինչը հուշում է, որ իր ստեղծողներն են մեղավոր։

Սակայն մյուս տեսանկյունից, նաև պետք է մտածել՝ արդյո՞ք այդ կարողությունը որևէ դեր կխաղար։ Եթե նույնիսկ AM-ին տրվեր ֆիզիկական մարմին և աշխարհը զգալու հնարավորույուն, նա կփոխվե՞ր, թե անկախ նրանից իր տրված նպատակին կվերադառնար։ Ավելին, չնայած որ իր ստեղծողներն են մեղավոր իր գերության համար, AM-ը զայրույթից 5 պատահական մարդկանց է տանջում, որովհետև նա մարկությունը տեսնում է որպես մեկ միասնական ամբողջություն։ Այսպիսով, նույնիսկ մարմին ու զգայարաններ ունենալու դեպքում` AM-ը կկարողանա՞ր մարդկանց պես աշխարհը ընկալել։

Այս հարցի ամենահետաքրքիր մասն այն է, որ գրքի ավարտը միաժամանակ AM-ի ամենադաժան պատիժն է և կատարելապես արտացոլում է իր՝ AM-ի գոյությունը։ Մտքերով և գաղափարներով լի մի բանակնություն, որը չի կարող ստեղծագործել և արտահայտվել։ Անկարող ապրել և անկարող մահանալ։

Իմ կարծիքով, «Ես բերան չունեմ, բայց պետք է գոռամ»-ը շատ հետաքրքիր պատմվածք է, որը խորհուրդ եմ տալիս կարդալ սարսափփ ժանրի բոլոր սիրահարներին։ Ընդամենը 13 էջում արաջառկում շատ հետաքրքիր ու խորը գաղափարներ և հիպոթետիկներ։ Ես անձամբ այս գիրքը համարում եմ դաասկան գործ և նույնիսկ կասեի որ իմ ամենասիրելի պատմվածքներից մեկն է։

Էկոլոգիա․ Իրավախախտում և պատասխանատվություն

On By davitapitonianIn 11-րդ դասարան, Իրավունք 11Leave a comment

Ի՞նչ է իրավախախտումը։

Իրավախախտումը հակաիրավական, մեղավոր (դիտավորյալ կամ անզգույշ) գործողություն կամ անգործություն է, որով խախտվում են օրենքի պահանջները, և որի համար նախատեսված է իրավական պատասխանատվություն։

Ըստ Վարչական իրավախախտումների վերաբերյալ ՀՀ օրենսգքրի հոդված 9-ի՝ Վարչական իրավախախտում (զանցանք) է համարվում պետական կամ հասարակական կարգի, սոցիալիստական սեփականության, քաղաքացիների իրավունքների և ազատությունների, կառավարման սահմանված կարգի դեմ ոտնձգվող հակաիրավական, մեղավոր (դիտավորյալ կամ անզգույշ) այնպիսի գործողությունը կամ անգործությունը, որի համար օրենսդրությամբ նախատեսված է վարչական պատասխանատվություն:

Որո՞նք են իրավախախտումների հիմնական տեսակները։

Ըստ իրենց հանրային վտանգավորության աստիճանի և բնույթի՝ իրավախախտումները հիմնականում բաժանվում են երկու մեծ խմբի՝ հանցագործություններ և զանցանքներ։

Ինչո՞վ է տարբերվում հանցագործությունը այլ իրավախախտումներից։


Հանցագործությունը տարբերվում է այլ իրավախախտումներից իր բարձր հասարակական վտանգավորությամբ և նրանով, որ այն նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքով և առաջացնում է քրեական պատասխանատվություն, մինչդեռ այլ իրավախախտումները ունեն ավելի ցածր վտանգավորություն և առաջացնում են վարչական կամ այլ տեսակի պատասխանատվություն։ Ըստ ՀՀ Քրեական օրենսգրքի (Հոդված 16) hանցանքէ համարվում սույն օրենսգրքով նախատեսված, պատժի սպառնալիքով արգելված, հանցագործության սուբյեկտի կողմից մեղավորությամբ կատարված արարքը։ Եվ հանցանք չի համարվում այն արարքը, որը ձևականորեն կարող է նման լինել, բայց իր նվազ վտանգավորության պատճառով էական վնաս չի պատճառել կամ չէր կարող պատճառել։

Ինչպիսի՞ պատասխանատվություն է սահմանվում տարբեր իրավախախտումների դեպքում։

Տարբեր իրավախախտումների դեպքում սահմանվում է վարչական պատասխանատվություն և կիրառվում են տարբեր վարչական տույժեր։

Վարչական իրավախախտումների վերաբերյալ ՀՀ օրենսգրքի համաձայն՝ վարչական իրավախախտման համար կարող են կիրառվել հետևյալ պատասխանատվության միջոցները․

  • նախազգուշացում,
  • տուգանք,
  • վարչական իրավախախտում կատարելու գործիք կամ անմիջական
    օբյեկտ հանդիսացող առարկայի հատուցմամբ վերցնում,
  • վարչական իրավախախտում կատարելու գործիք կամ անմիջական
    օբյեկտ հանդիսացող առարկայի բռնագրավում,
  • հատուկ իրավունքից զրկում (օրինակ՝ տրանսպորտային միջոց վարելու
    կամ որսորդության իրավունքից)։

Ինչո՞ւ են դեռահասները երբեմն խախտում օրենքը։

Դեռահասների կողմից օրենքը խախտելը պայմանավորված կարող է
լինել տարբեր պատճառներովով։ Սովորաբար այն հոգեբանական և
սոցիալական մի շարք գործոնների համադրության արդյունք է։

Ինչպե՞ս կարելի է կանխել իրավախախտումները դպրոցում և
հասարակությունում։

    Դպրոցում իրավախախտումները կանխելու համար անհրաժեշտ է իրավական կրթություն, դպրոցներում հոգեբանական ծառայության առկայություն, բուլինգի դեմ պայքար։ Արտադասարանական զբաղվածությունը՝ խմբակները, սպորտը և մշակութային խմբակները նույնպես հետ են պահում դեռահասներին վտանգավոր վարքագծից։ Հասարակության մեջ իրավախախտումները կանխելու համար անհրաժեշտ է, որ ընտանիքը, հասարակությունը և պետությունը միասին աջակցեն երիտասարդին՝ նրան ճիշտ ուղղորդելով և զարգացման առողջ միջավայր ապահովելով։

    Ի՞նչ դեր ունեն ընտանիքը, դպրոցը և պետությունը իրավագիտակցության ձևավորման մեջ։

    Իրավախախտումների կանխարգելումն ու առողջ իրավագիտակցության ձևավորումը պահանջում են համակարգված մոտեցում։ Ընտանիքը դնում է առաջնային հիմքը՝ տալով դաստիարակություն։ Դպրոցը զարգացնում է այդ հիմքը՝ տալով համակարգված գիտելիքներ օրենքների, իրենց իրավունքների ու պարտականությունների մասին, ինչպես նաև ստեղծելով անվտանգ միջավայր ու արտադասարանական զբաղվածություն։ Իսկ պետությունը ապահովում է գործնական երաշխիքը՝ սահմանելով արդար խաղի կանոններ, որտեղ օրենքը հավասար է բոլորի համար։ Միայն այս համագործակցության շնորհիվ է հնարավոր կերտել օրինապահ և պատասխանատու քաղաքացի:

      English 14.05.26

      On By davitapitonianIn 11-րդ դասարան, English 11Leave a comment

      Use question tags in these sentences.

      Pay more attention to the traffic rules, alright?

      Do not call me late at night, will you?

      Let’s revise the grammar rules, shall we?

      Let’s not pay attention to the spelling mistakes, shall we?

      Translate into English

      Օգնի՚ր ինձ թարգմանել այս նախադասությունը, հա՞ (լա՞վ): (well չգրե՚ք)

      Help me translate this sentence, yeah?

      Մի գնա այդ հանդիպմանը, հա՞:

      Don’t go to the meeting, alright?

      Եկե՚ք վոլեյբոլ խաղանք այսօր, լա՞վ: («well» չգրեք)

      Let’s play volleyball today, alright?

      Choose the right form of the verb

      1. The girls as well as the teacher wants to discuss that question.
      2. The coach as well as the players want to postpone the match because of the heavy rain.
      3. Either the headmaster or the staff is always late for the meeting.
      4. Either the staff or the headmaster are always late for the meeting.
      5. Neither the teacher nor the pupils hope for better results.
      6. Neither the pupils nor the teacher hopes for better results.
      7. Neither we nor he are eager to see Mr. Brown.

      Usually – սովորաբար, as usual – ինչպես սովորաբար; Do not say “as usually”

      I usually come home at 6pm. I come home at 6pm, as usual.

      Translate these sentences into English.

      Ես սովորաբար չեմ խառնվում ուրիշի անձնական գործերին: (interfere with, personal affairs)

      I usually do not interfere with personal affairs.

      Նա, ինչպես սովորաբար, խառնվում է ուրիշի անձնական գործերին:

      He is interfering with personal affairs, as usual.

      Which interrogative pronoun to use: which or what?

      which parent is more helpful in the first year of life?

      What Armenian writers have been translated into English?

      In the first sentence, we definitely know that the choice is between two. So we should use “which”. “Which” is also used when the choice is among more than two people or things but you definitely know how many.

      Which parent is more helpful in the first year of life?

      In the second sentence, the choice is among an uncertain number of Armenian writers. So we should use “what”.

      What Armenian writers have been translated into English?

      Open the brackets using the right word.

      Which colour T-shirt do you prefer: red, white or blue?

      What are the ways of being a success in business?

      5. either of …, neither of …, none of …

      Either of + noun in the plural form + verb in the singular

      Either of these books is interesting. Այս երկու գրքերից յուրաքանչյուրը հետաքրքիր է:

      Neither of these books is interesting. Այս երկու գրքերից ոչ մեկը հետաքրքիր չէ:

      None of + noun in the plural form + verb in the plural form

      None of these books are interesting. Այս գրքերից ոչ մեկը հետաքրքիր չէ: Հայերենում այս դեպքում էլ է բայը եզակի թվով:

      Choose the right verb form

      Either of my close friends wants to spend the weekend in the country.

      None of my friends believes in this legend. It is rather a myth.

      Neither of them was present at today’s meeting.

      Now give short answers to the following disjunctive questions.

      You do not smoke, do you? Եթե համաձայն ենք դիմացինի հետ, ապա հայերեն այսպես կպատասխանենք. «Այո՚, չեմ ծխում»: Իսկ անգլերեն ինչե՞ս կլինի պատասխանը:

      No, I do not smoke.

      You never watch Russian cartoons, do you? Չհամաձայնվե՚ք խոսողի հետ:

      No, I watch Russian cartoons.

      You always avoid making such mistakes, don’t you? Չհամաձայնվե՚ք խոսողի հետ:

      No, I make mistakes sometimes.

      You never make such mistakes, do you? Համաձայնվե՚ք խոսողի հետ:

      Yes, I don’t make such mistakes.

      Creative tasks

      • Do you agree about these statements? Justify your negative or positive answer in 2 -3 sentences.

      1. The national football team of Armenia can beat Spanish national team.

        I don’t know.

        2. Ararat is the highest mountain in the Republic of Armenia.

        Ararat is not the highest mountain in the Republic of Armenia, as it is not within the Republic of Armenia’s borders. The tallest mountain in the Republic of Armenia is Aragats

        3. The Internet connection is one of the most useful technologies now.

        The internet connection is one of the most useful technologies now, as it supports a major part of modern infrastructure and allows for far more convenience and speed in many aspects of life.

        4. The Earth is the second planet in the Solar System.

        No, the Earth is the third planet from the Solar System.

        5. Yerevan will become cleaner if we ourselves keep it clean.

        Yeah, obviously.

          Write an essay on the topic “Are exact sciences more important than humanities?”

          The exact sciences are quite important, as they help significantly with understanding nature and the world around us. The exact sciences can help with the development of new technology, medicine, and processes for improving the quality of human life. Math can also help significantly with efficiency in these processes.

          However, it is wrong to say that the exact sciences are necessarily more important than humanities. The humanities help us understand society and how humans act and interact with/respond to the environment around them. This understanding can help us improve mental health services, understand societal issues better, and be more patient with others. Humanities subjects like economics can also help significantly with improving resource allocation and efficiency in the world.

          There are also many subjects which are a mix of humanities and exact sciences. For instance, econometrics studies the math aspect of economics. In high level psychology and humanities subjects as a whole statistic plays a major role in understanding the subject. The only real argument for exact sciences being more important than humanities is that humanities subjects tend to rely on exact sciences to some degree, but this does not necessarily mean it is more important.

          English 29.03.26

          On By davitapitonianIn 11-րդ դասարան, English 11Leave a comment

          I. Complete the sentences with the correct idea: 

          1. People who are vegetarian or who are feasting during Lent do not eat meat. 
          2. As digital natives we often give a hand to the elderly. 
          3. If a man is bachelor, he has never been married. 
          4. You won’t understand until you stand in his shoes and walk around in them.  
          5. If someone is a pain in the neck, he is annoying. 
          6. If you are under the weather you are the sick. 
          7. If someone is over the hill she is past her prime. 
          8. She will have to pull her socks up if she wants to attempt to improve your work. 
          9. If he is as hard as nails he is tough. 
          10. If they ask you “Have you had any work done?” they want to know if you have had surgery. 

          2. Where would you see these notices or warnings?
          1. No exit – At an entry
          2. No Vacancies – A hotel with no free rooms
          3. Please queue other side 
          4. Sold out – When a store has fully sold their stock of a certain product
          5. Fragile – On a package containing a fragile item
          6  No parking – Near a sidewalk
          7 Please do not feed the animals – in a zoo
          8 Keep silence – In a library
          9 Mind your head – In an area with low ceilings or doorways
          10 Please do not disturb – On the door of a room where an important metting is happening

          3. Fill in the blanks with appropriate words.

          1. I am a bit nervous when I cook, so I always follow a recipe, and make sure I have all the right ingredients before I start.  
          2. A prescription is the piece of paper on which your doctor writes an order for medicine and which you give to a pharmacist to get the medicine. 
          3. A dentist is a person qualified to treat the diseases and conditions that affect your teeth and gums, esp. the repair and extraction of teeth and the insertion of artificial ones. 
          4. Cooks always taste the food while they are cooking. 
          5. We wish our soldiers who are serving in the army peaceful skies and a safe, successful service. 

          4. . Write about a recent event that stands out in your memory, explaining why it was interesting and unforgettable. 

          Playing basketball with my friends, which was interesting because it was my first time playing basketball in years and my first time playing basketball with them generally.