Հանրահաշիվ 31․03․21

346․ Երկու հոգի 15000 դրամը պետք է բաժանեն այնպես, որ մեկին մյուսից 4 անգամ շատ հասներ։ Քանի՞ դրամ կհասնի յուրաքանչյուրին։

Լուծում․
4 անգամ քիչ ստացող = x
4 անգամ շատ ստացող = 4x
x + 4x = 15000
5x = 15000
x = 15000 : 5
x = 3000
4x = 3000 * 4 = 12000

պատ․ 3000 դրամ, 12000 դրամ

347-ա․ Կոնֆետի համար վժարել են 3 անգամ ավելի կամ 600 դրամով ավելի, քան թխվածքի համար: Որքա՞ն են վճարել թխվածքի համար։

Լուծում․
թխվածքի գին = x
Կոնֆետի գին = 3x
3x – x = 600
2x = 600
x = 600 : 2
x = 300

պատ․ 300 դրամ

348-բ․ Մայրը 6 անգամ մեծ է որդուց, իսկ որդին 25 տարով փոքր է մորից։ Քանի՞ տարեկան է մայրը։

Լուծում․
Որդու տարիք = x
Մոր տարիք = 6x
6x – x = 25
5x = 25
x = 25 : 5 = 5
x = 5
6x = 5 * 6 = 30

պատ․ Մայրը 30 տարեկանը է։

350․ Ընդհանուր քանակով 10 շուն ու կատու կերակրվեցին 56 պաքսիմատով։ Ամեն շան հասավ 6, իսկ ամեն կատվի՝ 5 պաքսիմատ։ Քանի՞ շուն ու քանի՞ կատու կերակրվեցին։

Լուծում․
շների քանակ = x
կատուների քանակ = 10 – x
56 = 6x + 5(10 – x) = 56
6x + 50 – 5x = 56
6x – 5x + 50 = 56
x + 50 = 56
x = 56 – 50
x = 6
10 – x = 10 – 6 = 4

պատ․ 6 շուն և 4 կատու են կերակրել։

355․

Լուծում․
Աշակերտների քանակ = x
1/2 = 14/28
1/4 = 7/28
1/7 = 4/28
1/2 + 1/4 + 1/7 = 25/28x
3 = 3/28x
x = 3 : 3 * 28 = 1 * 28 = 28

Պատ․ Փիլիսոփան ունի 28 աշակերտ

ՏՆԱՅԻՆ․

347-բ․ Տետրերի համար վճարել են 4 անգամ ավելի, կամ 720 դրամով ավելի, քան քանոնների համար։ Որքա՞ն են վճարել քանոնների համար։

Լուծում
x = 1 քանոնի գին
4x = x + 720
3x = 720
x = 720 : 3 = 240
x = 240
Պատ․ Քանոնների համար վճարել են 240 դրամ։

348-ա․ Հայրը 8 անգամ մեծ է աղջկանից, իսկ աղջիկը 28 տարով փոքր է հորից։ Քանի՞ տարեկան է հայրը։

Լուծում․
Աղջկա տարեկան = x
Հայրի տարեկան = 8x
8x – x = 28
7x = 28
x = 28 : 7 = 4
8x = 8 * 4 = 32

Պատ․ Հայրը 32 տարեկան է։

349․ Արևի տակ տաքանում էին մի քանի կատու։ Նրանք միասին 10 թաթ ավելի ունեին, քան ականջ։ Քանի՞ կատու էին տաքանում արևի տակ։

Լուծում
x = կատուների քանակ
կատուն ունի 4 թաթ և 2 ականջ
4 – 2 = 2
x = 10 : 2 = 5
x = 5
Պատ․ Արևի տակ 5 կատու կա։

352․ Ընդհանուր քանակով 15 եռանկյուն և քառանկյուն միասին ունեն 53 անկյուն։ Քանի՞ եռանկյուն և քանի՞ քառանկյուն կար։

Լուծում․
x = եռանկյունների քանակ
3x + 4(15 – x) = 53
3x + 60 – 4x = 53
60 – x = 53
x = 60 – 53
x = 7
քառանկյունների քանակ = 15 – 7 = 8
Պատ․ Կա 7 եռանկյուն և 8 քառանկյուն։

354․

Լուծում․
x = աշակերտների քանակ
x + x + 0,5x + 0,25x + 1 = 100
2,75x = 99
x = 99 : 2,75
x = 36
Պատ․ Ուսուցիչը ունի 36 աշակերտ։

Շփման ուժ: Շփման ուժի դերը բնության մեջ և կենցաղում: Մի ուղղով ուղղված ուժերի գումարումը:

1․ Բերել շփման առկայությունը հաստատող օրինակներ:

Եթե շփման ուժ չլիներ, շարժվող մարմինների թափը երկրագնդի վրա անսահման կլիներ և նրանք երբեք չեին կանգ առնի։

2. Ինչով է պայմանավորված շփումը։

Շփման ուժը պայմանավորված է հպվող մարմինների մակերևույթների միջև առաջացող և իրար նկատմամբ նրանց շարժումը խողընդոտող ուժով։

3. Թվարկել շփման տեսակները և բերել օրինակներ:

Դադարի շփման ուժ – երբ մարմնի վրա ազդող հորիզոնական ուժը շփման ուժից քիչ է։
Սահքի շփման ուժ – երբ մարմնի վրա ազդող հորիզոնական ուժը շփման ուժից շատ է։

4. Օրինակներով ցույց տալ, որ միևնույն պայմաններում գլորման շփման ուժը փոքր է սահքի շփման ուժից:

Երբ կլոր մարմինը հպվում է հենարանի հետ, այդ մարմնի շփման մակերեսը ավելի փոքր է, որի հետևանքով շփման ուժը քիչ է։

5. Բերել շփման դրսևորման օգտակար օրինակներ։

Առանց շփման ուժի, հնարավոր չէր լինի քայլել։ Մենք անընդհատ կընկնեինք։
Առանց շփման ուժի, հնարավոր չէր լինի որևէ իր բռնել։ Ամեն ինչ կսահեր և կընկներ մեր ձեռքերից։
Առանց շփման ուժի, հնարավոր չէր լինի բարձրանալ կամ մագլցել որևէ տեղ։

6. Բերել շփման դրսևորման վնասակար օրինակներ։օ-

Շփման ուժի հետևանքով, ավելի դժվար է ծանր իրերը հրել և տեղափոխել։
Շփման ուժի հետևանքով, մեքենաների մեջ շարժվող մասերը տաքանում են, հալվում կամ ջարդվում։

7. Ինչպես կարելի է մեծացնել շփումը։

Խիտ հեղուկներով (մեղր, բևեկնախեժ, և այլն), ավազով, հղկաթուղթով, և այլն։

8. Ինչպես կարելի է փոքրացնել շփումը։

Նոսր հեղուկներով (ջուր, յուղ, և այլն), և այլն։

9. Բերեք օրինակներ, երբ մարմնի վրա միաժամանակ ազդում է մի քանի ուժ։

Երբ մարմինը հարթ տարածքի վրա, նրա վրա ազդում է դադարի շփման ուժ, ծանրության ուժ, և առաձգականության ուժ։

10. Որ ուժն է կոչվում համազոր:

Համազոր ուժը այն ուժն է, որ մարմնի վրա ունենում է նույն ազդեցությունը, ինչ մի քանի ուժերը միասին ազդելիս։

11. Ինչպես է ուղղված մի ուղով միևնույն կողմն ուղղված երկու ուժերի համազորը, և ինչպես է որոշվում նրա մոդուլը:

Համազորը ուղղված է այդ ուժերի նույն կողմը, և նրա մոդուլը որոշվում է F = F1 + F2 բանաձևով։

12. Ինչպես է ուղղված մի ուղով հակառակ կողմեր ուղղված երկու ուժերի համազորը, և ինչպես է որոշվում նրա մոդուլը:

Համազորը ուղղված է ավելի մեծ ուժի ուղղությամբ, և նրա մոդուլը որոշվում է F = Fմեծ – Fփոքր բանաձևով։

13. Ինչպես է շարժվում մարմինը նրա մի կետում կիրառված, մոդուլով հավասար և հակառակ ուղղված երկու ուժերի ազդեցությամբ:

Այդ մարմինը մնում է տեղում կամ շարժվում է նույն արագությամբ ինչպես մինչև ուժերի կիռարումը։