Հանրահաշիվ 17․02․22

 226-ա,գ,ե,է․ Արտահայտությունը ներկայացրեք 3 ցուցիչով աստիճանի տեսքով․

ա) 125 = 53

գ) 27x3 = (3x)3

ե) m3y3 = (ym)3

է) x3y6 = (xy2)3

228-ա,դ,ե,է․ Երկանդամը վերլուծեք արտադրիչների․

ա) m3 + n3 = (m + n)(m2 – mn + n2)

դ) x3 + y6 = (x + y)(x2 – y2x + y4)

ե) p6 + q6 = (p2 + p2)(p4 – p2q2 + q4)

է) 27a3 + b3 = (3a + b)(9a2 – 6ab + b2)

230-ա,գ․ Պարզեցրեք արտահայտությունը․

ա) (x + 1)(x2 − x + 1) − (x2 − 1) =
x3 + 1 – x2 + 1 =
x + 2

գ) (3 + m)(m2 − 3m + 9) − m (m − 2)2 =
m3 + 33 – m(m2 – 4m + 22) =
m3 + 27 – m(m2 – 4m + 4) =
m3 + 27 – m3 – 4m2 + 4m =
27 + 4m – 4m2

231-ա,գ․ Ապացուցեք նույնությունը.

ա) (a3 + 1)(a − 1) = (a2 − a + 1)(a2 − 1)
(a3 + 1)(a − 1) =
a4 – a3 + a – 1
(a2 − a + 1)(a2 − 1) =
a4 – a2 – a3 + a + a2 – 1 =
a4 – a3 + a – 1

գ) (a + 2)(a2 − 2a + 4) − a (a − 3)(3 + a) = 9a + 8
(a + 2)(a2 − 2a + 4) − a (a − 3)(3 + a) =
a3 + 23 – a(a2 – 32) =
a3 + 8 – a(a2 – 9) =
a3 + 8 – a3 + 9a =
9a + 8

ՏՆԱՅԻՆ․

226-բ,դ,զ․ Արտահայտությունը ներկայացրեք խորանարդների գումարի տեսքով․

բ) 8 = 23

դ) 64y3 = (4y)3

զ) a6b3 = (a2b)3

228-բ,զ․ Երկանդամը վերլուծեք արտադրիչների․

բ) a3 + 1 = (a + 1)(a2 – a + 1)

զ) m6 + n15 = (m2 + n5)(m4 – m2n5 + n10)

230-բ,դ․ Պարզեցրեք արտահայտությունը․

բ) (a3 − b3)(a3 + b3) + (a2 + b2)(a4 − a2b2 + b4) =
a6 – b6 + a6 + b6 =
2a6

դ) (p6 − q3)(p6 + q3) − (p8 − p4q2 + q4)(p4 + q2) =
p12 – q6 – p12 + q6 =
0

231-բ,դ․ Ապացուցեք նույնությունը․

բ) m3 + 1 = m(m + 1) + (1 − m)(1 − m2)
m(m + 1) + (1 − m)(1 − m2) =
m2 + m + 1 – m2 – m + m3 =
m3 + 1

դ) m (m + n)(m − n) − (n + m)(m2 − mn + n2) = −n2(m + n)
m (m + n)(m − n) − (n + m)(m2 − mn + n2) =
= m (m2 – n2) − (n3 + m3) =
= m3 – mn2 – n3 – m3 =
= −mn2 − n3 =
= −n2(m + n)

Պատմություն․ Իսլամ

1․ Արաբական ցեղերն ապրում էին արաբական թերակղզում։ Նրանք միավորվում էին միայն, երբ արտաքին վտանգ կար։ Սակայն 7-րդ դարում, երբ ստեղծվեց իսլամը և դարձավ միասնական կրոն նրանք վերջապես միավորվեցին։

2․ Մուսուլմական թվարկության սկիզբ է համարվում 622 թվականը, երբ Մուհամեդը Մեքքայից գաղթել կամ փախել էր Մեդինա։

3․ Մուհամեդը իր ստեղծած կրոնն անվանեց իսլամ։ Մուսուլմանների սուրբ գիրքը Ղուրանն էր։

4․ Խալիֆան այն մարդն էր, որը պետք էր լինել Մուհամեդի փոխանորդը։ Առաջին խալիֆան Աբու-Բաքրն էր:

5․ Արաբական պետությունը Պիրենեյան թերակղզին գրավեցին 718 թ․։ Մինչ այդ նրանց նվաճումների մեջ էին Բյուզանդիայի մի մասը, Ասորիքը, Պարսկաստանը, Եգիպտոսը և Հայաստանը։

Աբբասյան խալիֆայություն.png

6. Մուավիան էր հիմք դրել Օմայան հարստությունը։ Խալիֆայությունը իր հզորության գագաթակետն հասավ Աբբասյան արքայատոհմի օրոք։

7․ 756 թ․ խալիֆայությունից անջատվեց Կորդովայի խալիֆայությունը, և հետո Եգիպտոսը և Հայաստանը։ 1258 թ․ մոնղոլների կողմից Բաղդադը գրավելուց հետո Արաբական խալիֆայությունը անհետացավ։

Հայոց Լեզու․ Ր-Ռ Ուղղագրություն

Կետերի փոխարեն գրել Ր կամ Ռ.

ա/ կռունկ (թռչուն), կրունկ (գարշապար), եռեսուն, եռօրյա, դռնապան, դրկից, դրացի, ձեռք, ձեռբակալել, ձեռբազատվել, փռփռառ (քամուց), փրփրել, կրթել, կռթնել, զմռսել, մռսել, թրթռալ, թռվռալ, կառճել, կառչել, մռմռալ (ձայնը), մրմռալ (վերքը), եղեռն, եղեռական, թռչել, թրջել, կառք, կարգ, սարսուռ, մարմար, մռմուռ, կռճտացնել, կռճիկ, պայտառ, կայտառ, խառնուրդ, սպառվել, պատսպարվել, խարկել, գրգռել, գռգռալ, պարկ, պառկել, խրճիթ, խրթին, զառիվեր, խոշոռ, խոժոռ, ապառ, ապառաժ, հեռարձակ, հեռարձակել:

բ/ Հռիփսիմե, կրակապաշտ, կրապաշտ, կռծել, կռկռալ, վառվռուն, կարկարուն (վեր ձգվող, փխբ.՝ հայտնի), գանգուռ, ախոռժաբեր, անառժան, վագռ, կենսաթրթիռ, սառցակալել, թփրտալ, սփրթնել, ոսկոռ, որկոր, որկրամոլ, ճմռթել, Բոռժոմ, լպիրշ, գամփռ, ջրիմուռ, արշալույս, առջ, սահմռկել, ուրճանալ, ճամպրուկ, հրթիռ, գոլոռշի, մառախուղ, խարխափել, ծխամորճ, աշխարհահռչակ, որմնախորշ, խարտոց, գրոշ, առհամարհել, արյունրուշտ, ծեծկռտուք, սրտաշարժ, մերժելի, թորշոմել, թորոմել, հռչակվել, խելագարվել, շատրվան, սավարնել, միահամուռ, փառամոլ:

գ/ ոսկրախտ, սաղավարտ, մամռակալած, սաղարթախիտ, բրթել, ամպագոռգոռ, անձեռոցիկ, կործանվել, գոռգոռալ, գրտնակ, դարչնագույն, թրթուր, պորթկալ, խա-որդ, շուռումուռ, հառաչանք, քառասուն, շղարշ, խուռներամ, հռհռալ, լպրծուն, կարկարել, ականջալուռ, լուռումունջ, հուրթի, մորթի, ճանկրել, ճրվողյուն, շրշյուն, մանրակրկիտ, ըմբռնել, մոռթել, խռխռալ, ճռճռալ, պատրույգ, սևեռռւն, փռշտալ, շահագրգռել, ջարդել, արևառ, կրնկակոխ, ուռչել, սրթսրթալ, սրտատրոփ, դրժել, քուրջ, առնետ, միառժամանակ, ճառագայթ, կարկամել, քառուղի:

Հանրահաշիվ 11․02․22

208-ա,գ․ Հաշվեք՝ օգտագործելով քառակուսու տարբերության բանաձևը․

ա) 71 * 69 =
(70 + 1)(70 − 1) =
702 − 70 + 70 − 1 =
702 − 1 =
4900 − 1 =
4899

գ) 299 * 301 =
(300 − 1)(300 + 1) =
3002 + 300 − 300 − 1 =
90000 − 1 =
89999

210-ա,դ․ Արտահայտությունը ներկայացրեք քառակուսու տարբերության տեսքով։

ա) x4 − 1 =
(x2 − 1)(x2 + 1)

դ) 16y2 − 49x2
(4y − 7x)(4y + 7x)

211-ա,ե․ Բազմանդամը վերլուծեք արտադրիչների․

ա) a2 − b2 =
(a − b)(a + b)

ե) 16 − p4 =
(4 − p2)(4 + p2)

215-ա,գ,զ․ Պարզեցրեք արտահայտությունը․

ա) a (a − b) + b (a + b) + (a − b)(a + b) =
a2 − ab + ba + b2 + a2 − b2 =
2a2

գ) (c − d)2 − (c + d)(d − c) + 2cd =
c2 − 2cd + d2 − d2 − c2 + 2cd =
0

զ) −(2 + m)2 + 2(1 + m)2 − 2(1 − m)(m + 1) =
4 − 4m − m2 + 2(1 + 2m + m2) − 2(1 − m2) =
−4 − 4m − m2 + 2 + 4m + 2m2 + 2 + 2m2 =
3m2

218-ա,գ․ Բազմանդամը վերլուծեք արտադրիչների․

ա) (3x + 2)2 − x2 =
9x2 + 12x + 4 − x2 =
4 + 12x + 8x2

գ) (4x + 3)2 − (x + 1)2 =
16x2 + 24x + 9 − x2 + 2x + 1 =
10 + 26x + 15x2

ՏՆԱՅԻՆ․

208-բ,դ․ Հաշվեք՝ օգտագործելով քառակուսու տարբերության բանաձևը․

բ) 82 * 78 =
(80 + 2)(80 – 2) =
802 − 4 =
6400 − 4 =
6396

դ) 498 * 502 =
(500 − 2)(500 + 2) =
5002 − 4 =
250000 − 4 =
249996

210-բ,զ․ Արտահայտությունը ներկայացրեք քառակուսու տարբերության բանաձևով

բ) 4a2 − 4 =
(2a + 2)(2a − 2)

զ) 36m2 − 16n2 =
(6m − 4n)(6m + 4n)

211-բ,զ․ Բազմանդամը վերլուծեք արտադրիչների․

բ) y2 − x2 =
(y − x)(y + x)

զ) 25 − a6 =
(5 − a3)(5 + a3)

215-բ,դ,ե․ Պարզեցրեք արտահայտությունը․

բ) (m − n)(n + m) − (m − n)2 + 2n2 =
m2 – n2 – m2 – 2mn + n2 + 2n2 =
-2mn + 2n2

դ) (2a + 5b)(5a − 2b) − 3(a + 2b)(a − 2b) =
10a2 – 4ab + 25ab – 10b2 – 3(a2 – 4b2) =
10a2 + 21ab – 10b2 – 3a2 – 12b2 =
7a2 + 21ab – 22b2 =

ե) (p + 6)2 − 4(3 − p)(3 + p) =
p2 + 12p + 36 – 4(9 – p2) =
p2 + 12p + 36 – 36 – 4p2 =
12 – 3p2

218-բ,դ․ Բազմանդամը վերլուծեք արտադրիչների․

բ) (2x − 5)2 − x2 =
4x2 – 20x + 25 – x2 =
3x2 – 20x + 25

դ) (5x − 2)2 − (x − 1)2 =
25x2 – 20x + 4 – x2 – 2x – 1 =
24x2 – 22x + 3

Մայրենի․ Վահան Տերյան

ԱՇՆԱՆ ԵՐԳ

Ցրտահա՜ր, հողմավա՚ր.
Դողացին մեղմաբար
Տերևները դեղին,
Պատեցին իմ ուղին…
Ճաճանչները թոշնան…
Կանաչներիս աշնան —
Իմ խոհերը մոլար՝
Ցրտահա՜ր, հողմավա՜ր…
Կրակներըս անցան,
Ցուրտ ու մեգ է միայն.
Անուրջներըս երկնածին
Գնացի՜ն, գնացի՜ն…

ԷՍՏՈՆԱԿԱՆ ԵՐԳ

Երբ կըհոգնես, կըգազազես աշխարհից՝
Դարձիր իմ մոտ, վերադարձիր դու նորից.—
Ցաված սիրտըս միայն քեզնով է շնչել՝
Չի կամենալ նա վերըստին քեզ տանջել։
Եթե բախտն ու վայելքները քեզ ժպտան,
Օտար մարդիկ քեզ սիրաբար ողջույն տան
Գուցե ես լամ բախտիդ համար, իմ անգին,
Սակայն դարձի՛ր, վերադարձի՛ր դու կրկին։
Եթե հեռվում ճակատագիրն անհոգի
Սիրտըդ մատնե անկարեկից տանջանքի,
Օ՜, գիտեցիր, իմ հոգին էլ կըցավի
Անմխիթար մորմոքումից քո ցավի…

ԱՇՈՒՆ

Դալուկ դաշտեր, մերկ անտառ…
— Մահացողի տըխո՜ւր կյանք…
Անձրև, քամի, սև կամար…
— Սրտակտուր հեկեկանք։
Միգում շողաց մի ցուրտ լույս.
— Օ՜, արդյոք կա՞ վերադարձ.—
Մահացողի անզոր հույս,
Վհատ սրտի տխուր հարց…
Անուժ ցավի ցուրտ կապար…
Մահացողի տխուր կյանք.
— Անմխիթա՜ր, անսպա՜ռ
Վհատության հեկեկանք…

ՏԽՐՈՒԹՅՈՒՆ

Սահուն քայլերով, աննշմար, որպես քնքուշ մութի թև,
Մի ըստվեր անցավ ծաղիկ ու կանաչ մեղմիկ շոյելով.
Իրիկնաժամին թփերն օրորող հովի պես թեթև
Մի ուրու անցավ, մի գունատ աղջիկ ճերմակ շորերով…
Արձակ դաշտերի ամայության մեջ նա մեղմ շշնջաց,
Կարծես թե սիրո քնքուշ խոսք ասաց նիրհող դաշտերին.—
Ծաղիկների մեջ այդ անուրջ կույսի շշուկը մնաց
Եվ ծաղիկները այդ սուրբ շշուկով իմ սիրտը լցրին…

ԳԱՐՈՒՆ

Գարունը այնքա՛ն ծաղիկ է վառել,
Գարունը այնպե՛ս պայծառ է կրկին.
— Ուզում եմ մեկին քնքշորեն սիրել,
Ուզում եմ անուշ փայփայել մեկին։
Այնպե՛ս գգվող է երեկոն անափ,
Ծաղիկներն այնպես նազով են փակվում.
— Շուրջըս վառված է մի անուշ տագնապ,
Մի նոր հուզում է սիրտըս մրրկում…
Անտես զանգերի կարկաչն եմ լսում,
Իմ բացված սրտում հնչում է մի երգ.
— Կարծես թե մեկը ինձ է երազում,
Կարծես կանչում է ինձ մի քնքուշ ձեռք…

սիրտ (6) 

ծաղիկ (5) 

ցուրտ (3+2) 

տխուր (3+1) 

քնքուշ (3+1) 

սիրտ հոմանիշներ – զգացմունք, զգացում, գութ, սեր

սիրտ հականիշներ –

ծաղիկ հոմանիշներ – ծաղկաբույս, նորապսակ

ծաղիկ հականիշներ –

ցուրտ հոմանիշներ – ցրտություն, պաղություն, սառնամանիք

ցուրտ հականիշներ – տաք, շոգ

տխուր հոմանիշներ – թախծոտ, մռայլ, անժպիտ

տխուր հականիշներ – զվարթ, ուրախ

քնքուշ հոմանիշները – զգայուն, սիրալիր, նրբալար

քնքուշ հականիշները – կոպիտ, դաժան, խիստ

Գարնանը, ծաղիկները բացվում են շատ սիրուն տեսարան է։
Երեկ անձրևոտ էր և շատ ցուրտ, բայց այսօր արևը շողում է և երկնքում ամպ չկա։
Սոված մանուկը տխուր նայում էր խանութի քաղցրավենիքներին։
Քնքուշ զեփյուռը շոյում էր ծառի տերևները։
Սիրտը արյունատար համակարգի կենտրոնական օրգանն է։

Պատմություն․ Անհանգիստ Եվրոպա

Նորմանները Սկանդինավյան թերակղզու բնակիչներն էին (դանիացիները, շվեդները և նորվեգացիները), որոնք ձեռամուխ եղան նվաճումների։ Հին Ռուսիայում նրանց անվանում էին վարյագներ։

Ծովային արշավանքներին մասնակցող նորմանները, որոնց անվանում էին վիկինգներ, իշխանություններ հիմնեցին Բրիտանիայում, Ֆրանսիայում, Սիցիլիայում, բնակեցրեցին Իսլանդիան և Գրենլանդիան։

Մոտ 1000 թվականին, այսինքն Կոլումբոսից հինգ հարյուր տարի առաջ, վիկինգ Լեյֆ Էրիկսոնը ափ իջավ և գաղութ հիմնեց Հյուսիսային Ամերիկայում։

Եվրոպայի հարավում և արևելքում ապրում էին սլավոնները։ Սլավոնական ժողովուրդներին բաժանում են երեք խմբի՝ արևմտյան, արևելյան և հարավային։

էլբա գետից արևելք տարածքներում բնակվում էին արևմտյան սլավոնները։ Նրանք հիմնեցին Չեխական իշխանությունը և Լեհական պետությունը։

Հարավային սլավոնական ժողովուրդներ են սերբերը, խորվաթները և սլովենները։ 681 թվականին ստեղծվեց Բուլղարական թագավորությունը թուրքալեզու բուլղարների կողմից, որոնք ձուլվելով տեղացիներին, դարձան սլավոնական բուլղար ժողովուրդ։ 9-րդ դարում ստեղծվեց նաև Սերբական պետությունը։

Քոչվոր հունգարները սկզբնապես հունգարները ապրում էին Վոլգա և Ուրալ գետերի արանքում։ սերբիայում։ Իններորդ դարում նրանք հաստատվեցին այժմյան իրենց տարածքում, որտեղ 1001 թվականին հիմնվեց Հունգարական պետությունը։

Կաթոլիկ եկեղեցու՝ Հռոմի Պապի գերագահությունը ընդունեցին չեխերը, լեհերը, սերբերի մի մասը, և հունգարները։

Հունական ուղղափառ ձևով քրիստոնեություն ընդունեցին բուլղարները և սերբերի մյուս մասը։

Երրորդ շրջանի ուսումնական պլան

Սովորողի առաջին շրջանի ուսումնական պլան

Դասացուցակի հղումը — Դասացուցակ

Ընտրության ձևը — Անիմացիա

Ֆիզկուլտուրայի ձևը — Նետաձգություն

Լրացուցիչ հաճախում դպրոցում — Ոչ

Լրացուցիչ հաճախում դպրոցից դուրս — BISA (British International School of Armenia)

Երկարօյաից օգտվում եք – Ոչ

Հայոց լեզու

Գրականություն

Հանրահաշիվ

Պատմություն

Քիմիա

Ֆիզիկա

Կենսաբանություն

Անգլերեն

Աշխարագրություն

Հանրահաշիվ 05․02․22

169-ա,գ․ Արտահայտությունը փոխեք կատարյալ տեսքի բազմանդամի երկու եղանակով

ա) (m + n)2 =
(m + n)(m + n)
m2 + mn + nm + n2 =
m2 + 2mn + n2

(m + n)2 =
m2 + 2 * mn + n2 =
m2 + 2mn + n2

գ) (y + 4)2 =
(y + 4)(y + 4) =
y2 + 4y + 4y + 42 =
y2 + 8y + 16

(y + 4)2 =
y2 + 2 * 4y + 42 =
y2 + 8y + 16

170-ա,գ,ե․ Օգտագործելով գումարի քառակուսու բանաձևը՝ արտահայտությունը ձևափոխեք կատարյալ տեսքի բազմանդամի․

ա) (a2 + b)2 =
(a2 + b)(a2 + b) =
a22 + 2a2b + b2 =
a4 + 2a2b + b2

գ) (m2 + n2)2 =
(m2 + n2)(m2 + n2) =
m22 + 2m2n2 + n22
m4 + 2m2n2 + n4

ե) (ab + c)2 =
(ab + c)(ab + c) =
(ab)2 + 2abc + c2

171-ա,ե․ Արտահայտությունը ձևափոխեք կատարյալ տեսքի բազմանդամի․

ա) (1/2 + a)2 =
(1/2)2 + a

ե) (1/2a + 2/3b)2 =
(1/2)2a2 + (2/3)2b2 =
1/4a2 + 4/9b2

173-ա․ Հաշվեք՝ կիրառելով գումարի քառակուսու բանաձև․

ա) 412 =
(40 + 1)2 =
402 + 2 * 40 * 1 + 12 =
1600 + 80 + 1 =
1681

ՏՆԱՅԻՆ․

169-բ,դ․ Արտահայտությունը փոխեք կատարյալ տեսքի բազմանդամի երկու եղանակով

բ) (2 + x)2 =
(2 + x)(2 + x) =
22 + 2x + 2x + x2 =
4 + 4x + x2

(2 + x)2 =
22 + 2 * 2x + x2 =
4 + 4x + x2

դ) (1 + p)2 =
(1 + p)(1 + p)
12 + 1p + 1p + p2 =
1 + 2p + p2

(1 + p)2 =
12 + 2 * 1p + p2 =
1 + 2p + p2

170-բ,դ,զ․ Օգտագործելով գումարի քառակուսու բանաձևը՝ արտահայտությունը ձևափոխեք կատարյալ տեսքի բազմանդամի․

բ) (x + y3)2 =
(x + y3)(x + y3) =
x2 + 2xy3 + y32 =
x2 + 2xy3 + y6

դ) (p3 + q5)2 =
p32 + 2p3q5 + q52 =
p6 + 2p3q5 + q10

զ) (x + yx)2 =
x2 + 2xyx + (yx)2 =
x2 + 2x2y + (yx)2

171-բ,զ․ Արտահայտությունը ձևափոխեք կատարյալ տեսքի բազմանդամի․

բ) (x + 1/3)2 =
x + 1/9

զ) (3/4x + 1/5y)2 =
(3/4)2x + (1/5)2y =
9/16x + 1/25y

Գրքի շաբաթ 23․12․21․ Հերբերտ ՈՒելս․ “Ժամանակի մեքենան”

«Ժամանակի մեքենան» ամենահայտնի գիտաֆանտաստիկ վեպերից է և հայտնի գրող Հերբերտ Ուելսի առաջին գործերից։ Գրվել է 1895 թվականին։ Այն առաջին գիտաֆանտաստիկ գիրքն էր, որը իրականում փորձել է պատկերել ժամանակի մեջ ճանապարհորդությունը: Այն լիովին հակասում է այն սպասելիքներին, որոնք մարդիկ սովորաբար ունենում են՝ պատկերացնելով մարդկության ապագան:

Գրքում հերոսը պատմում է իր ընկերոջ՝ ժամանակի ճանապարհորդի պատմությունը: Ժամանակի ճանապարհորդը, ում անունը երբեք չի բացահայտվում, խելացի, բայց տարօրինակ գիտնական է; Նա հայտնագործել է, որ գոյություն ունեն չորս չափումներ, ինչը իրականում նշանակում է, որ մարդիկ կարող են հեշտությամբ շարժվել ոչ միայն վեր ու վար, ձախ և աջ, առաջ և հետ, այլ նաև տեղաշարժվել ժամանակի միջով: Քանի դեռ դուք ունեք համապատասխան սարք և արագություն, դուք կարող եք կոտրել ժամանակի սահմանափակումները և տեղափոխվել դրանով:

Եվ այսպես, ժամանակի ճանապարհորդը հասնում է 802701 թվական, որը հարյուր հազարավոր տարիներ առաջ է իր ժամանակից: Երբ նա վերջապես հասնում է ապագային, նա գտնում է, որ իր քաղաքը՝ Լոնդոնը, ամբողջովին անհետացել է: Քաղաքը կազմող ոչ մի շենք այլեւս կանգուն չէ։

Այստեղ՝ Լոնդոնի տեղում, նա գտնում է ապագա մարդկային ռասան, ավելի ճիշտ՝ ռասաները, քանի որ մարդկային տեսակը «վերաճել» է երկու ռասայի։ Գետնի վերևում ապրում են Էլոյները՝ նուրբ, հեքիաթային, մանկական արարածներ, որոնց գոյությունը կարծես ազատ է պայքարից և նվիրված է միայն հաճույքներին: Սակայն գոյություն ունի էակների մեկ այլ ռասա՝ Մորլոկները, որոնք ապրում են գետնի տակ, և որսում ու սնվում են թույլ, անպաշտպան Էլոյներով, չնայած մի ժամանակ ենթարկվել են նրանց:

Սա, ի վերջո, մարդկային ցեղի էվոլյուցիայի մի ուսումնասիրություն է, որտեղ ունևորները և չունևորները, կամ կապիտալիստներն ու աշխատողները մարդկության զարգացման արդյունքում բաժանվել են երկու տարբեր հակառակորդ ռասաների:

Գիրքը շատ հետաքրքիր էր, և այն շատ սիրեցի։ Տպագրվելուց հետո այն ոգեշնչել է բազմաթիվ այլ գրողների։

Հայոց Լեզու․ Փաստեր ժամացույցների մասին

1. Ժամանակը հաշվելու առաջին սարքը արեգակնային ժամացույցն էր։ Հարթ տարածության կենտրոնում ձող էր դրվում, որը ստվեր էր գցում շրջանի վրա գրված թվերին։ Ստվերը տեղաշարժվում էր և դրանով մարդիկ որոշում էին ցերեկվա ժամը։

8 Different Types of Sundials - Home Stratosphere

Արեգակնային ժամացույցները տարածված էին նաև հին Հայաստանում, որտեղ շատ վանքերի վրա կարելի է գտնել դրանցից։ Արեգակնային ժամացույցները ունեն մեկ կարևոր թերություն՝ դրանք չեն աշխատում ամպամած և գիշերային օրերին։

Sundial An Integral Part of Armenian Architecture - Art-A-Tsolum
Զվարթնոցի տաճարի արեգակնային ժամացույցը, 7-րդ դար

2. Ավազի ժամացույցը ավելի ճշգրիտ էր և կարելի էր օգտագործել ցերեկը և գիշերը: Նրանում մի անոթից մյուսը բարակ շիթով ավազ էր լցվում, և ժամանակը կախված էր շթի բարակությունից և ավազի քանակից։ Ավազի ժամացույցները հասել են մինչև մեր օրերը։

Hourglass. Metal hourglass and clock background. digital illustration. |  CanStock

3․ Առաջին մեխանիկական ժամացույցի մասին հիշատակվում է 578 թվականին բյուզանդական մի ձեռագրում։ Դրանք հիմնականում եկեղեցիների և վանքերի համար եին, որպեսզի ճիշտ ժանանակին հետևեին եկեղեցական ծեսերին։ Այդ ժամացույցները դրվում էին եկեղեցիների և աշտարակների վրա։ Առաջին մեխանիկական ժամացույցները ունեին միայն 1 ժամային սլաք։

Unique clock. Old medieval clock with one hand, venice, italy. | CanStock
Վենետիկ, Իտալիա

4. Առաջին գրպանի ժամացույցը ստեղծվել է Գերմանիայի Նյուրեմբերգ քաղաքում 1504 թվականին գերմանացի ժամագործ Պիտեր Հենլայնի կողմից։ Այն շատ ճշգրիտ չէր։

The oldest watch in the world (is maybe from 1505) - Your Watch Hub
Առաջին գրպանի ժամացույցը

5․ 1657 թվականին Հոլանդացի գիտնական Հյուգենսը ժամացույցին ճոճանակ ավելացրեց։ Ճոճանակը, որը ծայրին բեռ ունեցող երկար մի ձող էր, համաչափ ճոճվում էր և յուրաքանչյուր տատանում կատարում միևնույն ժամանակահատվածում։ Այժմ ճոճանակավոր ճշգրիտ ժամացույցները օրվա ընթացքում առաջ կամ հետ են ընկնում ոչ ավելի, քան մեկ վայրկյանով։

Christiaan Huygens, Pendulum Clock Shower Curtain for Sale by Science Source
Հյուգենսը իր ժամացույցով

6. Առաջին քվարցային՝ բարձր ճշգրտության ժամացույցը ստեղծել է կանադացի ինժեներ Ուորեն Մարիսոնը։ Այն հիմնված է էլեկտրական շղթայում քվարցի բյուրեղի կանոնավոր թրթռումների վրա: Քվարցային ժամացույցներում դեռևս սլաքներ են օգտագործում։ Մեխանիկական և քվարցային ժամացույցների տարբերությունը կարելի է տեսնել վայրկյանի սլաքի շարժումից՝ եթե անընդհատ է շարժվում, ուրեմն մեխանիկական է, եթե ընդհատվող, ապա քվարցային է։

7. Առաջին թվային ժամացույցը ստեղծվել է ԱՄՆ-ում 1956 թվականին, այդ առաջին ժամացույցներում թվերը ոչ թե գրվում էին էկրանին, այլ պտտվում էին շրջանակի վրա։ Այժմ ժամերը էլեկտրոնային ձևով գրվում են էկրանի վրա։

1969թ․ Sony ընկերության թվային ժամացույց-զարթուցիչ, ռադիոյով։

———————————
Հղումներ.

“Ինչ է․ Ով է” հանրագիտարան, 2-րդ հատոր

Փաստ 1․ Ինֆորմացիա
Փաստ 1․ Նկար
Փաստ 1․ Նկար

Փաստ 4․ Ինֆորմացիա և նկար

Փաստ 5-7․ Ինֆորմացիա
Փաստ 5․ Նկար

Փաստ 6․ Ինֆորմացիա

Փաստ 7․ Նկար