1021-ա,գ․ Գրելով տասնորդական կոտորակը դիրքային գրառումով՝ գտե՛ք
նրա ամբողջ մասը.

ա) 91/10 = 9,1
գ) 3214/100 = 32,14

1022-ա,գ․ Գրելով տասնորդական կոտորակը դիրքային գրառումով՝ գտե՛ք
նրա կոտորակային մասը.

ա) 83/100 = 0,83
գ) 998/1000 = 0,998

1023-ա,գ,ե,է․ Անվանե՛ք տասնորդական կոտորակի բոլոր կարգերը.

ա) 456,23 = 45623/100
գ) 0,8921 = 8921/10000
ե) 31,7452 = 317452/10000
է) 0,69344 = 69344/100000

1031-բ․ Կատարե՛ք գործողությունները.

բ) (3/8 – 3 9/11) * 2 – 1/4 = -7 3/22

1032-ա,գ․ Լուծե՛ք հավասարումը.

ա) 2x = 1
1 : 2 = 1/2
x = 1/2
գ) 4x = 20
20 : 4 = 5
x = 5

ՏՆԱՅԻՆ․

1021-բ,դ․ Գրելով տասնորդական կոտորակը դիրքային գրառումով՝ գտե՛ք
նրա ամբողջ մասը.

բ) 2/100 = 0,02
դ) 5677/10 = 567,7

1022-բ,դ․ Գրելով տասնորդական կոտորակը դիրքային գրառումով՝ գտե՛ք
նրա կոտորակային մասը.

բ) 2675/10 = 267,5
դ) 65782/100 = 657,82

1023-բ,դ,զ,ը․ Անվանե՛ք տասնորդական կոտորակի բոլոր կարգերը.

բ) 1,456 = 1456/1000
դ) 10,656 = 10656/1000
զ) 204,3005 = 2043005/10000
ը) 1245,38 = 124538/100

1030․ 10, 11, 25, 39, 45, 100, 200, 205, 397 թվերից առանձնացրե՛ք այն
թվերը, որոնք բաժանվում են 5‐ի։

10, 25, 45, 100, 200, 205

1031-ա․ Կատարե՛ք գործողությունները.

ա) (3/7 – 1 1/6) * 8 + 4/7 = -3 10/29

1032-բ,դ․ Լուծե՛ք հավասարումը.

բ) 3x = 4
4 : 3 = 4/3
x = 4/3
դ) 8x = 7
7 : 8 = 7/8
x = 7/8

1. Ինչպե՞ս են պարզում մարմինների էլէկտրականացված լինելը:

Էլեկտրականացված մարմիններն իրար կա՛մ ձգում են, կա՛մ վանում։ Միևնույն նշանի էլեկտրական լիցքեր ունեցող մարմինները միմյանց վանում են, իսկ տարբեր նշանի լիցքեր ունեցողները՝ ձգում:

Մարմինների էլեկտրացված լինելը պարզում են էլեկտրացույցի միջոցով։ Այն կազմված է ձողից և դրան փակցված երկու թերթիկներից: Երբ էլեկտրականացած մարմինը կպցնում են ձողին, թերթիկները, նույնը լիցքերով լիցքավորվելով, հեռանում են միմյանցից:

2. Ե՞րբ է մարմինը համարվում էլեկտրականացված:

Եթե այդ մարմինը շփելուց հետո այլ մարմիններին ձգում է, այդ մարմինը էլեկտրականացված է՝ նրան հաղորդված է էլեկտրական լիցք:

3. Ո՞ր էլեկտրական լիցքերն են անվանում դրական, և որո՞նք՝ բացասական:

Թղթով կամ մետաքսով շփելուց ստացված լիցքերը պայմանականորեն անվանել են դրական (+)

Իսկ բրդով կամ մորթիով շփելուց ստացված լիցքերը՝ են բացասական (-)

4. Տեսանյութ պատրաստիր և կատարիր փորձ մարմինների էլեկտրականացման մասին:

Ջերմային երևույթի ժամանակ մարմինները ստանում կամ տալիս են որոշակի քանակությամբ էներգիա՝ ջերմություն:
Բուսական և կենդանական աշխարհի կյանքի անհրաժեշտ պայմաններից է՝ ջերմությունը: Ջերմության գլխավոր աղբյուրն Արեգակն է: Արեգակի ջերմային էներգիան տեղափոխվում է ճառագայթմամբ: Երկիրն ու Արեգակն իրարից անջատված են դատարկ տարածությամբ, սակայն դա չի խանգարում, որ Արեգակի ջերմությունը հասնի Երկիր:

Տարբեր նպատակներով ջերմություն ստանալու համար օգտագործում են այնպիսի վառելանյութեր, ինչպիսիք են նավթը, բնական գազը, փայտը, քարածուխը, տորֆը և այլն: Ջերմային էներգիայի աղբյուրներն առաջացել են հազարամյակների ընթացքում մեռած կենդանի օրգանիզմների և նրանց արգասիքների քայքայումից: Պաշարները գտնվում են Երկրի ընդերքում, և բնականաբար սահմանափակ են: Ջերմային էներգիայի այս աղբյուրներից օգտվելիս դրանց այրման ընթացքում առաջանում են վնասակար գազեր, մոխիր, մուր, որոնք, անցնելով մթնոլորտ, աղտոտում են այն և վտանգ հանդիսանում կենդանի օրգանիզմների համար: Վառելանյութերից բնապահպանական առումով համեմատաբար մաքուր է բնական գազը: Բնական գազը օգտագործվում է տարբեր նպատակներով՝ բնակարանների տաքացման, գազօջախների, ավտոմեքենաների, ջերմաէլեկտրակայանների աշխատանքի համար:
Վառելիքային հանածոներից են նավթը, քարածուխը, այրվող գազը, տորֆը: Սրանք այն օգտակար հանածոներն են, որոնցից ջերմություն և էլեկտրաէներգիա են ստանում: Առանց վառելիքի չեն կարող աշխատել ավտո­մեքենաները, տրակտորները, ինքնաթիռները: Վառելիքից ստացված էլեկտրաէներգիայի շնորհիվ աշխատում են գործարաններն ու ֆաբրիկաները:  Վառելիքով ձմռանը տաքացվում են մեր բնակարանները:
Էներգիայի և մասնավորապես ջերմային էներգիայի պահանջները բավարարելու համար օգտագործվում է, այսպես կոչված, միջուկային վառելիքը: Օրինակ՝ Հայկական ատոմակայանն աշխատում է այդպիսի վառելիքով: Այն արտադրում է էլէկտրական էներգիա, որի մի մասը կենցաղում օգտագործվում է ջերմային էներգիա ստանալու համար: Ջերմային էներգիայի մեծ աղբյուր կա նաև Երկրի խորքերում: Որոշ չափով կարողանում են օգտագործել Երկրի ընդերքի այն տաք տարածքների ջերմային էներգիան, որոնք մոտ են մակերևույթին: Դրանք տաք աղբյուրները և գեյզերներն են:

1. Վառելանյութերի ի՞նչ տեսակներ գիտեք:

Նավթ, բնական գազ, քարածուխ, տորֆ, փայտ:

2. Ինչու՞ է կյանքի համար անհրաժեշտ ջերմային էներգիան:

Որովհետև առանց ջերմային էներգիայի, կենդանի օրգանիզմները չեն աճում։

3. Տեսանյութ պատրաստիր և պատմիր ջերմային էներգիայի աղբյուրների կամ վառելանյութերի մասին:

1. Ի՞նչ է էլեկտրական հոսանքը:

Լիցքի տեղափոխությունը կոչվում է էլեկտրական հոսանք:

2. Ի՞նչ կանոններ պետք է պահպանել էլեկտրական հոսանքից օգտվելիս: Կարող ես պատմել տեսանյութի տեսքով:

Ջրի մոտ էլեկտրական հոսանքից օգտվելուց զգույշ լինել։
Չկպնել մետաղներին, որոնց միջով էլեկտրականություն է անցնում։

3. Ո՞ր նյութերն են էլեկտրականության հաղորդիչներ:

էլեկտրականության հաղորդիչով անցնում է լիցքը։
էլեկտրական հաղորդիչներ են՝ մետաղները, կենդանիների մարմինները, խոնավ գետինը, գրաֆիտը։

1006. Մանրակը մշակելիս նրա զանգվածը 500 գրամից նվազեց մինչև
450 գ։ Քանի՞ տոկոսով նվազեց մանրակի զանգվածը։

լուծում․
500 : (500 – 450) = 10
100 : 10 = 10

պատ․ 10%-ով

1016-ա,գ,ե,է. Դիրքային գրառումով գրե՛ք տասնորդական կոտորակը.

ա) 372/10 = 37,2
գ) 13/1000 = 0,013
ե) 4567/10 = 456,7
է) 129/100 = 1,29

1017-ա,գ,ե,է. Տասնորդական կոտորակը գրե՛ք սովորական կոտորակի տեսքով.

ա) 3,87 = 387/100
գ) 137,56 = 13756/100
ե) 1,001 = 1001/1000
է) 3,5978 = 35978/10000

1029-գ. Կատարե՛ք գործողությունները.

գ) 195584 ։ 1024 + 827541 ։ 643 =
= 191 + 1287 = 1478

ՏՆԱՅԻՆ․

1016-բ,դ,զ,ը․ Դիրքային գրառումով գրե՛ք տասնորդական կոտորակը.

բ) 813/100 = 8,13
դ) 3/100 = 0,03
զ) 932/1000 = 0,932
ը) 513/10000 = 0,0513

1017-բ,դ,զ,ը․ Տասնորդական կոտորակը գրե՛ք սովորական կոտորակի տեսքով.

բ) 16,99 = 1699/100
դ) 0,003 = 3/1000
զ) 37,1 = 371/10
ը) 74,0938 = 740938/10000

1029-ա․ Կատարե՛ք գործողությունները.

ա) 501760 ։ 448 + 8981 ⋅ 65 =
= 1120 + 583765 = 584885

1030․ 10, 11, 25, 39, 45, 100, 200, 205, 397 թվերից առանձնացրե՛ք այն
թվերը, որոնք բաժանվում են 5‐ի։

10, 25, 45, 100, 200, 205

Եկեղեցական տոնները լինում են շարժական և անշարժ։

Անշարժ եկեղեցական տոներն են՝ Սուրբ ծնունդ, Մկրտություն,

Անվանակոչություն, Տէարնընդառաջ և այլն։

Սուրբ Զատիկը շարժական տոն է։ Սուրբ Զատիկը ընկնում է Մարտի 22-ի և Ապրիլի 25-ի միջև, Բայց միայն կիրակի օրերին։

988-ա,գ,ե․ Արտահայտությունը գրե՛ք տասնորդական կոտորակի տեսքով.

ա) 3 * 10 + 6 * 1/10 = 306/10
գ) 10 + 1/100 = 1001/100
ե) 100 + 10 + 1/10 + 1/100 = 11011/100

989-ա,գ,ե․ Տասնորդական կոտորակից անջատե՛ք նրա ամբողջ մասը.

ա) 27/10 = 2 + 7/10
գ) 639/10 = 63 + 9/10
ե) 17384/100 = 173 + 84/100

990-ա,գ,ե․ Առանձնացրե՛ք տասնորդական կոտորակի կոտորակային մասը.

ա) 53/10 = 5 + 3/10
գ) 121/10 = 12 + 1/10
ե) 6557/100 = 65 + 57/100

995-ա,գ․ Արտահայտե՛ք մետրերով և գրի՛ առեք տասնորդական կոտորակի
տեսքով.

ա) 3 մ 20 սմ = 3 2/10 մ
գ) 25 մ 8 դմ 3 սմ = 25 83/100 մ

1004-ա,գ․ Գտե՛ք քանորդը.

ա) -7 1/5 : (2/3) = -36/5 * 3/2 = -108/10
գ) 8 : (-12 1/2) = 16/2 * -2/25 = -38/50

1006․ Մանրակը մշակելիս նրա զանգվածը 500 գրամից նվազեց մինչև
450 գ։ Քանի՞ տոկոսով նվազեց մանրակի զանգվածը։

լուծում․
1) 500 : (500 – 450) = 10
2) 100 : 10 = 10

պատ․ 10%-ով

ՏՆԱՅԻՆ․

988-բ,դ,զ․ Արտահայտությունը գրե՛ք տասնորդական կոտորակի տեսքով.

բ) 8 * 10 + 7 * 1/100 = 8007/100
դ) 5 * 100 + 4 * 10 + 2 * 1/10 = 5402/10
զ) 6 * 10 + 9 * 1/100 + 7 * 1/1000 = 60097/1000

989-բ,դ,զ․ Տասնորդական կոտորակից անջատե՛ք նրա ամբողջ մասը.

բ) 3/10 = 0 + 3/10
դ) 865/100 = 8 + 65/100
զ) 69933/1000 = 69 + 933/1000

990-բ,դ,զ․ Առանձնացրե՛ք տասնորդական կոտորակի կոտորակային մասը.

բ) 67/10 = 6 + 7/10
դ) 234/100 = 2 + 34/100
զ) 81132/1000 = 81 + 132/1000

995-բ,դ․ Արտահայտե՛ք մետրերով և գրի՛ առեք տասնորդական կոտորակի
տեսքով.

բ) 1 մ 5 դմ = 1 5/10
դ) 18 մ 1 դմ 6 սմ 2 մմ = 18 162/1000

1004-բ,դ․ Գտե՛ք քանորդը.

բ) -4 7/9 : (-3 5/6) = -43/9 * -6/23 = 258/207
դ) -5 6/7 : (2 3/4) = -41/7 * 4/11 = 164/77

1007․ Գիտնականները տեղանքի բարձրության չափումներն սկսեցին
ծովի մակերևույթից +200 մ նշագծից։ Աշխատանքի ընթացքում
նրանք սարքերը տեղադրում էին տարբեր տեղերում։ Ընդ որում
բարձրության փոփոխություններն էին՝ +5 մ, –3 մ, +20 մ, +50 մ,
–6 մ, –10 մ։ Ծովի մակերևույթից ի՞նչ բարձրության վրա էին
գտնվում գիտնականներն աշխատանքի վերջում։

լուծում․
1) 200 + 5 = 205
2) 205 – 3 = 202
3) 202 + 20 = 222
4) 222 + 50 = 272
5) 272 – 6 = 266
6) 266 – 10 = 256

պատ․ 256 մ ծովի մակերևույթից

985․ Տրված կոտորակներից որո՞նք են տասնորդական.

10, 1/10, 2/27, 5 7/100, -4, 6/5, 100 1/3, 7/10000, 10/9:

986-ա,գ․ Կոտորակի համարիչը գրի առնելով որպես կարգային գումարելիների
գումար՝ կոտորակը ներկայացրե՛ք բնական թվով բազմապատկված
համակարգային տասնորդական կոտորակների
գումարի տեսքով.

ա) 89/100 = 80 + 9/100
գ) 5372/10000 = 5000 + 300 + 70 + 2/10000

987-ա,գ,ե․ Կոտորակը ներկայացրե՛ք բնական թվերով բազմապատկված
կարգային միավորների և համակարգային տասնորդական
կոտորակների գումարի տեսքով.

ա) 930/100 = 900 + 30/100 = 9 * 100 + 3 * 10/100

գ) 83018/1000 = 80000 + 3000 + 10 + 8/1000 =
= 8 * 10000 + 3 * 1000 + 1 * 10 + 8 * 1/1000

ե) 6421/10 = 6000 + 400 + 20 + 1/10 = 6 * 1000 + 4 * 100 + 2 * 10 + 1 * 1/10

988-ա,գ,ե․ Արտահայտությունը գրե՛ք տասնորդական կոտորակի տեսքով.

ա) 3 * 10 + 6 * 1/10 = 306/10
գ) 10 + 1/100 = 1001/100
ե) 100 + 10 + 1/10 + 1/100, = 11011/100

996-ա,գ․ Լուծե՛ք հավասարումը.

ա) x + 15/3 = 8,
8 – 5 = 3
x = 3
գ) x + 5/4 = 9/4,
9/4 – 5/4 = 1

998-ա,գ․ Որոշե՛ք, թե տրված երկու մեծություններից առաջինը երկրորդի որ մասն է.

ա) 1 սմ² և 1 մ² = 1/100
գ) 1 դմ² և 1 մ² = 1/10

ՏՆԱՅԻՆ․

986-բ,դ․ Կոտորակի համարիչը գրի առնելով որպես կարգային գումարելիների
գումար՝ կոտորակը ներկայացրե՛ք բնական թվով բազմապատկված
համակարգային տասնորդական կոտորակների
գումարի տեսքով.

բ) 18/1000 = 10 + 8/1000

դ) 100/1000 = 1/10

987-բ,դ,զ․ Կոտորակը ներկայացրե՛ք բնական թվերով բազմապատկված
կարգային միավորների և համակարգային տասնորդական
կոտորակների գումարի տեսքով.

բ) 46732/10000 = 40000 + 6000 + 700 + 30 + 2/10000 =
4 * 10000 + 6 * 1000 + 7 * 100 + 3 * 10 + 2 * 1/10000

դ) 307/10 = 300 + 7/10 = 3 * 100 + 7 * 1/10

զ) 3245/100 = 3000 + 200 + 40 + 5/100 = 3 * 1000 + 2 * 100 + 4 * 10 + 5 * 1/100

988-բ,դ,զ․ Արտահայտությունը գրե՛ք տասնորդական կոտորակի տեսքով.

բ) 8 * 1/10 + 7 * 1/100 = 87/100
դ) 5 * 100 + 4 * 10 + 2 * 1/10 = 5402/10
զ) 6 * 1/10 + 9 * 1/100 + 7 * 1/1000 = 697/1000

996-բ,դ․ Լուծե՛ք հավասարումը.

բ) x + 14/7 = 20
20 – 2 = 18
x = 18
դ) x -13/7 = 14/7
14/7 + 13/7 = 27/7
x = 27/7

998-բ,դ․ Որոշե՛ք, թե տրված երկու մեծություններից առաջինը երկրորդի որ
մասն է.

բ) 1 սմ3 և 1 մ3 = 1/1000000
դ) 1 մմ3 և 1 դմ3։ = 1/100000

999․ Ի՞նչ կոորդինատներ ունեն A, B, C, D, E կետերը.

A = -9
B = -2
C = 2
D = 7
E = -12

964-970․

964. Հետևյալ պնդումներից ընտրե՛ք ճշմարիտները.
ա) Սկյուռն ունի չորս թաթիկ։
բ) Ավտոմեքենայի անիվները քառակուսու ձև ունեն։
գ) Երկու թվերի գումարը զույգ թիվ է։
դ) Գիրքն սկսել է քայլել։
ե) Մայթերը նախատեսված են հետիոտների համար։
զ) Ծառերը ծաղկում են գարնանը։

965. Հետևյալ պնդումներից ընտրե՛ք կեղծերը.
ա) Գիրքը և գրիչը տարբեր առարկաներ են։
բ) Քարը փետուրից թեթև է։
գ) Շենքը զուգահեռանիսի ձև ունի։
դ) Աթոռը և սեղանը ֆուտբոլ են խաղում։
ե) Նարդի խաղում են չորսով։
զ) Ուղղանկյան անկյուններից մեկը հավասար է 30^o-ի։

966. Հետևյալ պնդումներից ընտրե՛ք ասույթները.
ա) Հունիսը, հուլիսը և օգոստոսը ամառվա ամիսներ են։
բ) Դեկտեմբերը, հունվարը և մարտը ձմեռվա ամիսներն են։
գ) Ապրիլին ձյուն է եկել։
դ) Լիճը թռել է տիեզերք։
ե) Մարդը չի կարող ապրել առանց ջրի։
զ) Ամեն մի երեխա ունի հայր ու մայր։

967. Բերե՛ք կեղծ և ճշմարիտ ասույթների երկուական օրինակ։

Ջուրը հեղուկ է։
Քառակուսին ունի 4 կողմ։
Խոտը կարմիր է։
Ապրիլը տարվա տասերրորդ տարին է։

968. Կազմե՛ք դիզյունկցիա հետևյալ երկու ասույթներից.
ա) A. Զբոսաշրջիկը ճանապարհ է ընկնում ավտոմեքենայով։
B. Զբոսաշրջիկը ճանապարհ է ընկնում հեծանիվով։

Զբոսաշրջիկը ճանապարհ է ընկնում կամ՝ հեծանիվով, կամ՝ ավտոմեքենայով

բ) A. Խաղոսկրը նետելիս բացվել է 3 թիվը։
B. Խաղոսկրը նետելիս բացվել է 5 թիվը։

Խաղոսկրը բացվել է 3 կամ 5 թիվը։

գ) A. Աշակերտը եկել է դպրոց մինչև ժամը 9-ը։
B. Աշակերտը ուշացել է դասից։

Աշակերտ կամ 9-ից շուտ է եկել, կամ ուշացել է։

դ) A. Կիրակի օրը մառախուղ է լինելու։
B. Կիրակի օրը արևոտ եղանակ է լինելու։

Կիրակի օրը կամ արևոտ եղանակ կլինի, կամ մառախուղ։

969. Կազմե՛ք կոնյունկցիա հետևյալ երկու ասույթներից.
ա) A. Խնձորը մեծ է։
B. Խնձորը կանաչ է։

խնձորը մեծ և կանաչ է։

բ) A. Շենքը բազմահարկ է։
B. Շենքը շքեղ է։

Շենքը շքեղ և բազմահարկ է։

գ) A. Մայրիկը թատրոն է գնացել։
B. Հայրիկը թատրոն է գնացել։

Մայրիկն ու Հայրիկը թատրոն են գնացել։

դ) A. Ինքնաթիռը ժամանել է Երևան։
B. Ինքնաթիռը ժամանել է ժամը 17-ին։

Ինքնաթիռը ժամը 7-ին ժամանել է Երևան։

970. Գրե՛ք հետևյալ ասույթների ժխտումը.
ա) Գնացքը կայարան է ժամանել ուշացումով։

Գնացքը շուտ է ժամանել կայարան։

բ) Գիրքը հետաքրքիր է։

Գիրքը անհետաքրքիր է։

գ) Մարզիկը ռեկորդ է սահմանել։

Մարզիկը ռեկորդ չի սահմանել։

դ) Նետաձիգը դիպել է թիրախին։

Նետաձիգը թիրախին չի դիպել։

ե) Աշակերտը լուծեց խնդիրը։

Աշակերտը չլուծեց խնդիրը։

976․ Դեղձենիները կազմում են այգու ծառերի 45 %-ը, ծիրանենիները՝
30 %-ը։ Այգու մնացած 20 ծառերը խնձորենիներ են։ Յուրաքանչյուր
տեսակի քանի՞ ծառ կա այգում։

լուծում․
1) 100 – 30 – 45 = 25(%)
2) 20 * 4 = 80
3) 80 : 20 * (45 : 5) = 36
4) 80 : 20 * (30 : 5) = 24

պատ․ 36 դեղձենի, 24 ծիրանենի, 20 խնձորենի

980-ա,գ․ Լուծե՛ք հավասարումը.

ա) x – 4 = 2x + 5,
x – 2x = 4 + 5
x – 2x = -1x
9 : -1 = -9
x = -9
գ) –5x – 11 = –x – 3,
-5x – -x = 11 – 3
-5x – -x = 8
-5x – -x = -4x
8 : -4 = -2
x = -2

ՏՆԱՅԻՆ․

972․ Հետևյալ թվերը դասավորե՛ք աճման կարգով.

-5/4, -11/18, -7/12, -1/3, 2/5, 1/4

974․ Գտնվո՞ւմ են արդյոք հետևյալ կետերը միևնույն ուղղի վրա.
ա) A (0, 1), B (–1, 1), C (4, 9), D (–2,–3), ոչ
բ) A (1, 0), B (2, 1), C (–1,–2), D (3, 4)։ ոչ

979․ Երկու մեծ և երեք փոքր կայանատեղերում տեղավորվում է
ընդամենը 33 մեքենա, իսկ հինգ փոքր և երկու մեծ
կայանատեղերում տեղավորվում է ընդամենը 43 մեքենա։ Քանի՞
մեքենա է տեղավորվում յուրաքանչյուր կայանատեղում։

լուծում․
փոքր = (43 – 33) : (5 – 3) = 10 : 2 = 5
33 – 5 * 3 = 18
18 : 2 = 9

պատ․ Մեծ = 9
փոքր = 5

980-բ,դ,զ․ Լուծե՛ք հավասարումը.

բ) 3x + 1 = x – 7,

3x – x = -1 + -7
2x = -8
-8 : 2 = -4
x = -4

դ) 2 + x = 4/5 + 2x,

2x – x = 2 – 4/5
x = 6/5

զ) 2x + 3/5 = –3x + 2:

2x – -3x = 2 – 3/5
5x = 7/5
x = 7/25