Դավիթ ապիտոնյան

Իմ քաշը մոտավոր 38 կգ է, իսկ պայուսակի հետ մոտավոր 40կգ է։ 40 կգ – 38 կգ հավասար է 2 կգ։ Իմ պայուսակի քաշը մոտավոր 2 կգ է։ Այս չափումները կատարեցի 1 րոպե 17 վարկյանում։

Ես Մեղրաձորի ճամփորդության համար շատ բաներ էի բերել։ Գիտեի, որ այն երկար էր լինելու։ Երբ քշում էինք դեպի Մեղրաձոր, ճանապարհին մի տեղ սխալ գնացինք, ու այլ ճանապարհով հասանք Մեղրաձոր։ Երկար ժամանակ քշեցինք։

Երբ ավտոբուսը կանգնեց, կամուրջի մյուս կողմում տեսա մի մեծ սպիտակ շուն։ Չնայած կամուրջը երկաթից էր, բայց անցնելուց շատ էր շարժվում։ Կամուրջից սկսած, շունը սկսեց հետևել մեզ՝ ողջ դասարանին։ Շունը իմ հետևից եկավ հետ։ Շան նստած տեղի մոտ մենք էլ նստեցինք ուտելու, որ էներգիա ունենայինք Մեղրաձոր բարձրանալու համար։ Երբ ես դեր ուտուրմ էի, ուսուցիչը մեզ ասաց, որ ուտելուց հետո, ձեռնոցով գետնից աղբը հավաքենք ու դնենք ցելոֆանի մեջ։ Այդ ժամանակ մի քանի տղա ցեխից գորտ էին բռնում։ Մենք շանը կերակրեցինք ու բարձրացանք։ Շան անունը դրեցինք Մեղր, որովհետև Մեղրաձորում էինք։

Ճանապարհին մենք մի քանի տեղ թռչում էինք քարից քար, որ ցեխի մեջ չընկնեինք։ Շատ երկար էր ճանապարհը և բոլորս հոգնած էինք, բայց շունը չէր հոգնում, իսկ ուսուցիչն ուզում էր, որ շունը չգար մեր հետևից։ Այնքան հոգնած էի, որ ընկա մի անգամ ու համարյա ցեխի մեջ։ Ճանապարհին ընկեր Ռիման ինձ ասաց, որ հանեմ ժակետը, որովհետև շոգում էի ու դրա համար հոգնած էի և դա մի քիչ օգնեց ինձ։ Երբ տեսա վերևի եկեղեցին, ամբողջ ուժով վազեցի վեր։ Շունը այդպես էլ չհոգնեց։

Եկեղեցու բակում քարեր կային, նստեցինք դրանց վրա և ճաշեցինք։ Շունը գլուխը իմ ոտքի վրա պառկել էր և ուտում էր իմ ուտելիքից։ Հետո մտանք եկեղեցին իսկ շունն էլ մեր հետևից։ Երգեցինք եկեղացական երգեր, շարականներ՝ շունը ման էր գալիս մեր ոտքերի արանքում։ Երբ դուրս էինք գալիս եկեղեցուց, շունը փորձեց աղջիկներից մեկի ոտքի վրա պառկել, բայց աղջիկը չէր թողում։ Ուսուցչի հետ գնացինք մի ծառի տակ, որտեղ հով էր։ Մենք նստել էինք քարերի վրա։ Ես իմ հեռախոսով խաղեր էի խաղում։ Ուսուցիչը հարցրեց, ով ունի ծածկոց։ Ուզում էինք ծածկոցը փռել խոտի վրա և նստել։ Հետո տեսան, որ երեխաներից մեկը չկա։ Նայեցինք դեպի եկեղեցին և տեսանք երկու երեխա եկեղեցու տանիքի վրա։ Ուսուցիչը բարձրաձայն ասաց նրանց, որ իջնեն տանիքից։ Հետո ուսուցիչն շատ ջղայնացավ ու ասաց հերթով, որ հեռացնեն շանը։ Բոլորը փորձում էին, բայց իմ ընկեր Կարենը հետ էր բերում նրան։ Ես դեռ հեռախոսով խաղում էի և ուզում էի, որ շունը չգնար։ Հետո ռադիոնյութ սարքեցինք ու ես շարունակեցի հեռախոսով խաղալ։ Հետո սկսեցինք իջնել։

ճանապարհին հիշեցի որ հեռախոսս մոտս չէր։ Վազեցի վերև ու չէի գտնում։ Գտա պայուսակի մեջ ու հասա մյուս երեխաներին։ Իջնելուց դժվար էր չընկնել ու դանդաղ քայլել։ Երբ հասանք ամենա ցածր ցեխոտ մասին, ես ու մի քանի ուրիշ երեխա տեսանք մի ուրիշ չոր ճանապարհ ու այդ մասով գնացինք։ Ներքևում տեսանք, որ Կարենն և Արայիկը ամենաշուտն էին հասել։ Շունը ներքևում պառկած էր։ Նստեցինք ավտոբուսի մեջ։ Կարենը փորձեց շանը բերել ավտոբուսի մեջ, որ տանի իրենց տուն, ընկեր Ռիման չթողեց, Շունն էլ էր ամաչում ներս մտնել։ Մենք շարժվեցինք և շունը մնաց Մեղրձորում։ Հավանաբար մյուս խմբերին ուղեկցելու համար։

Նկարներ․

Ես ու շունը․

Բոլորս հոգնած ենք բացի ընկեր Ռիմայից։

Թեսթ 10
Էքզյուպերի. ՓՈՔՐԻԿ  ԻՇԽԱՆ

Հինգերորդ օրը բացահայտեցի փոքրիկ իշխանի կյանքից ևս մի գա□տնիք, ու դարձյալ գառնուկի շնորհիվ: Առանց որևէ նախաբանի, նա ինձ մի անսպասելի հարց տվեց, որը, երևի, երկար մտորումների արդյունք էր:

— Եթե գառնուկը թփեր է ուտում, ուրեմն ծաղիկներ է՞լ  (ուտել):

— Ոչխարն ուտում է ամեն ինչ:

— Հա՞, նույնիսկ փշո՞տ ծաղիկներ:

— Բա փշերն ինչի՞ համար են:

Ես չգիտեի: Այդ պահին ես շատ էի զբաղված. փորձում էի դուրս քաշել շարժիչի մեջ լռված հեղույսը: Եվ շատ անհանգիստ էի, որովհետև օդանավիս անսարքությունն ավելի ու ավելի վտանգավոր էր դառնում, իսկ օր օրի պակասող խմելու ջուրը նշան էր, որ վեր□ը լավ չի լինելու:

— Բա փշերն ինչի՞ համար են:

Փոքրիկ իշխանն իր տված հարցերը երբեք անպատասխան չէր թողնում:

Փչացած հեղույսի պատճառով տրամադրությունս ընկել էր, և ես հենց այնպես պատասխանեցի.

— Փշերը ոչ մի բանի պետք չեն, փշերի օգնությամբ ծաղիկներն ընդամենը արտահայտում են իրենց չարությունը:

— Ի՜նչ ես ասում…

Եվ  փոքր-ինչ լռելուց հետո  մի տեսակ հիշաչարությամբ նետեց.

— Չե՛մ հավատում: Ծաղիկները թույլ են: Եվ շատ միամիտ են: Նրանք ամեն կերպ (փորձել) համար□ակ երևալ: Նրանց թվում է, թե իրենց փշերով կարող են բոլորին վախեցնել:

Ես ոչինչ չպատասխանեցի: Այդ պահին միտքս ուրիշ տեղ էր. «Եթե հեղույսը դուրս չեկավ, մուրճով կխփեմ ու ջար□ելով կհանեմ»: Փոքրիկ իշխանը նորից մտքերս իրար խառնեց.

— Եվ դու կարծում ես, թե ծաղիկները…

— Չէ՛, չէ՛: Ես ոչինչ չեմ կարծում: Ես քեզ հենց այնպես ասացի: Հիմա լուրջ գործով եմ զբաղված:

Նա ապշած ինձ նայեց.

— Լուրջ գո՜րծ:

Փոքրիկ իշխանը (նայել) ձեռքիս մուրճին, քսայուղի մեջ թաթախված մատներիս և այն առարկային, որի վրա կռացել էի, և որը նրան չափազանց տգեղ էր թվում:

— Այնպես ես խոսում, կարծես մեծահասակ լինես:

Այդ խոսքերից մի քիչ (ամաչել): Իսկ նա շարունակեց անողոք շեշտով:

— Չեղա՛վ, դու ամեն ինչ շփոթում ես…Դու խառնում ես ամեն ինչ:

Նա իսկապես շատ էր բարկացել: Քամին խաղում էր նրա ոսկեգանգուր մազերի հետ:

— Ես մի մոլորակ գիտեմ որտեղ մորեգույն դեմքով մի մարդ է ապրում: Նա ոչ մի անգամ ծաղկից հոտ չի քաշել: Ոչ մի անգամ աստղերին չի նայել: Երբեք ոչ մեկի չի սիրել: Նա միշտ զբաղված է եղել թվեր գումարելով: Եվ ամբողջ օրը քեզ նման անընդհատ նույն բանն է կրկնում. «Ես լո՜ւրջ մարդ եմ, ես լո՜ւրջ մարդ եմ», և գոռոզությունից փքվում է: Բայց նա մարդ չէ, նա սո՛ւնկ է:

— Ի՞նչ է:

— Սո՛ւնկ է:

Փոքրիկ իշխանը զայրույթից գունատվել էր:

1.Տեքստի չորս բառերում տառի փոխարեն վանդակ է դրված, դու՛րս գրիր այդ բառերը՝     լրացնելով բաց թողած տառերը:

գաղտնիք

վերջը

համարձակ

ջարդելով

2.Ի՞նչ է նշանակում  անհանգիստ  բառը.

ա/հանգիստ չունեցող

բ/անհամբեր

գ/անընդհատ աշխատող

դ/անընդհատ հանգստացող

     3.Գրի՛ր տրված բառերի հականիշները.

ա/վտանգավոր   անվտանգ

բ/չարություն   լավություն

գ/թույլ  ուժեղ

դ/ տգեղ   սիրուն

       4.Տրված բառերից որի՞ դիմաց է սխալ նշված նրա տեսակը.

ա/վտանգավոր — ածանցավոր

բ/անպատասխան- ածանցավոր

գ/մուրճ- ածանցավոր

դ/հաստափոր-բարդ

     5.Տրված գոյականների դիմաց գրի՛ր դրանց հոգնակին.

ա/ծաղիկ     ծաղիկներ

բ/իշխան     իշխաններ

գ/քամի     քամիներ

դ/փուշ     փշեր

 6. Տրված բառերից յուրաքանչյուրի դիմաց նշված է, թե այն ինչ խոսքի մաս է:  

      Սխալ տարբերակն ընդգծի՛ր:

ա/մորեգույն-ածական

բ/ծաղիկ-գոյական

գ/հինգ -թվական

դ/ոսկեգանգուր-գոյական

 7.Դու՛րս  գրիր տեքստում փակագծերի մեջ  դրված բայերը  և  դիմացը գրի՛ր անհրաժեշտ ձևերը  (համապատասխանեցրո՛ւ տեքստին):

ուտել                                             է ուտում

փորձել                                           փորձում են

նայել                                              նայում էր

ամաչել                                           ամաչեցի

8.Գտի՛ր տրված նախադասության ենթական և ստորոգյալը

   Քամին  խաղում էր  նրա  ոսկեգանգուր մազերի հետ:

ենթակա      քամին

ստորոգյալ       խաղում էր

9. Տեքստում ընդգծված նախադասության մեջ դի՛ր բաց թողած կետադրական նշանը:

— Ես մի մոլորակ գիտեմ, որտեղ մորեգույն դեմքով մի մարդ է ապրում:

10. Ինչո՞ւ էր անհանգստացած Փոքրիկ իշխանը.

ա/որ ոչխարը կարող էր ուտել իր միակ ծաղկին:

բ/որ  ինքնաթիռի շարժիչը անսարք էր:

գ/որ քամի էր:

դ/որ ինքնաթիռները թռչում են:

11.Հեղինակը Փոքրիկ իշխանի ո՞ր խոսքերից ամաչեց:

— Այնպես ես խոսում, կարծես մեծահասակ լինես:

 12.Փոքրիկ իշխանի կարծիքով ̀  ծաղիկների փշերն ինչի՞ համար են:

— Չե՛մ հավատում: Ծաղիկները թույլ են: Եվ շատ միամիտ են: Նրանք ամեն կերպ (փորձել) համարձակ երևալ: Նրանց թվում է, թե իրենց փշերով կարող են բոլորին վախեցնել:

Դավթի կյանքը գրեթե հրաշալի էր. նա իրենց բակում շատ ընկերներ ուներ, որոնց հետ ամեն օր,  դասերից հետո, գնում էր գնդակ խաղալու: Միայն թե Դավիթը մի մեծ խն□իր ուներ. դա նրա փոքր քույրն էր` Լիլին: Լիլին ոչ մի կերպ չէր կարողանում հասկանալ, որ Դավթին ու նրա ընկերներին բոլորովին դուր չի գալիս, որ ինքը միշտ նրանց հետ (լինել): Հենց տղաները դուրս էին գալիս բակ, Լիլին իր փոքրիկ ոտիկներով վազում էր նրանց մոտ և ուրախ-ուրախ ցատկոտելով` ասում.

– Ես եկա˜…

Բոլորը հոգոց էին հանում: Իրականում աղջիկը առանձնապես նեղություն չէր տալիս նրանց. շատախոս չէր, չէր նվնվում, չէր խառնվում նրանց խաղերին: Ճիշտն ասած, շատ բան չէր էլ կարող անել: Այնքան փոքրիկ էր, որ ո´չ կարող էր գնդակ խաղալ, ո´չ ծառերը մագլցել. միայն իր սև աչիկներով լուրջ նայում էր տղաներին, և ուր նրանք գնում էին, ինքն էլ նրանց հետևից գնում էր:

Դավիթը փոր□ում էր մորը համոզել որ Լիլիին թույլ չտա իրենց հետևից գալ:

– Ինչո՞ւ պիտի իմ քույրը միշտ մեզ հետ լինի,- հարցնում էր նա,- ինչո՞ւ Արմենի քույրը չի գալիս, Հակոբի քույրը չի գալիս:

Մայրը ծիծաղում էր.

– Արմենի քույրը ըն□ամենը վեց ամսական է, Հակոբը ընդհանրապես քույր չունի… Քո բա□տն այդ հարցում չի բերել:

Մի օր Դավիթը ուզում էր տղաների հետ գնդակ խաղալ: Սկզբում նրանք մի ծանր գնդակ ունեին: Բայց մի անգամ այդ գնդակը Սարգիս քեռու պատուհանը կոտրեց: Ի˜նչ պատմության մեջ ընկան: Գնդակն էլ այլևս հետ (չստանալ): Հիմա արդեն թեթև գնդակով էին խաղում: Այդ օրը տղաները դեռ նոր էին դուրս եկել, երբ Լիլին սովորականի պես վազեց նրանց մոտ ու ասաց.

– Ես եկա˜…

Տղաները, ինչպես միշտ, ձևացրին, թե նրան չեն նկատում: Նրանք սկսեցին խաղալ: Տղաներից մեկը այնպես ուժգին հարվածեց գնդակին, որ այն այս անգամ էլ (ընկնել) Սարգիս քեռու բակը: Նրանք վազելով մոտեցան ցանկապատին և տեսան գնդակը խոտերի մեջ` այնքան հեռու, որ ձեռք չէր հասնի: Հակոբը փորձեց անցնել ցանկապատի ճաղերի արանքով, բայց չկարողացավ:

– Ես չեմ կարող անցնել,- հուսահատ ասաց նա,- ցանկապատը շատ խիտ է: Եվ մեզանից ոչ մեկը չի կարող:

Իրավիճակն անելանելի էր բոլորից շատ Դավիթն էր տխրել:

– Այս ամենը Լիլիի պատճառով եղավ,- ասաց նա,- Տիգրանը այդքան ուժեղ խփեց գնդակին, որովհետև Լիլիի վրա էր բարկացել:

– Մի նայե´ք Լիլիին, տեսեք, թե նա ինչ փոքրիկ է,- ասաց Արմենը, – Լիլի´, այստե´ղ արի:

Լիլին վազելով եկավ.

– Ես եկա˜…

Հեշտությամբ մտնելով ճաղերի արանքից` Լիլին դուրս բերեց գնդակը ու հանձնեց հիացած տղաներին: Դավիթը հպարտությամբ նայում էր նրան, հետո ասաց.

– Ես քեզ գնդակ խաղալ (սովորեցնել):

1.Տեքստի չորս բառերում տառի փոխարեն վանդակ է դրված, դու՛րս գրիր այդ բառերը՝

լրացնելով բաց թողած տառերը:
խնդիր
փորցում
ընդամենը
բախտ

2.Ի՞նչ է նշանակում մագլցել  բառը:

ա/արագ վազել

բ/ծառեր տնկել

գ/ճյուղերը կոտրել

դ/բռնելով բարձրանալ

3.Դուրս  գրիր  տեքստում  ընդգծված  բառերը ̀  դիմացը  գրելով  դրանց  հոմանիշները

հրաշալի                          հիանալի

ցատկոտելով                  թռչկոտելով

ուժգին                            ուժեղ

բարկանալ                      զայրանալ

4.Տրված  բառերից  որի՞  դիմաց  է սխալ  նշված  նրա  տեսակը.

ա/ պատմություն  –  ածանցավոր

բ/ շատախոս – բարդ

գ/ սովորական –  ածանցավոր

դ/ փոքրիկ – պարզ

5.Տրված բառերից  յուրաքանչյուրի դիմաց նշված է, թե այն ի՞նչ խոսքի մաս է: Ո՞ր

տարբերակում է սխալ նշված:

ա/իրավիճակ – ածական

բ/պատուհան – գոյական

գ/որովհետև – շաղկապ

դ/վեց – թվական

6.Տեքստից  դուրս  գրիր եզակի  թվով  գործածված  չորս  գոյական:

մայր

գնդակ

ցանկապատ

ճաղ

7.Տեքստից  դու´րս գրիր փակագծերի  մեջ  դրված բայերը և  համապատասխանեցրու´  տեքստին.

լինել               լինում

չստանալ                չստացան

ընկնել               ընկավ

սովորեցնել               կսովորեցնեմ

8.Ո՞րն է տրված նախադասության ենթական.

          Բայց մի անգամ այդ գնդակը Սարգիս քեռու պատուհանը կոտրեց:

ա/գնդակը

բ/Սարգիս

գ/քեռու

դ/պատուհանը

9.Վերականգնի´ր «քանդված» առած-ասացվածքները:

Գիտունի հետ քար քաշիր,               սուտը աշխարհը կքանդի

Լեզուն չլիներ,                                      խրատն ինչ կանի չարին

Անձրևն ինչ կանի քարին,                  ագռավները աչքերը կհանեին

Մինչև ճիշտը գա,                                 անգետի հետ փլավ մի կեր

10.Տեքստում ընդգծված նախադասության մեջ դի՛ր բաց թողած կետադրական նշանը:

Դավիթը փոր□ում էր մորը համոզել, որ Լիլիին թույլ չտա իրենց հետևից գալ:

11.Տեքստում Լիլիին նկարագրող արտահայտությունները գտի՛ր:

Բոլորը հոգոց էին հանում: Իրականում աղջիկը առանձնապես նեղություն չէր տալիս նրանց. շատախոս չէր, չէր նվնվում, չէր խառնվում նրանց խաղերին: Ճիշտն ասած, շատ բան չէր էլ կարող անել: Այնքան փոքրիկ էր, որ ո´չ կարող էր գնդակ խաղալ, ո´չ ծառերը մագլցել. միայն իր սև աչիկներով լուրջ նայում էր տղաներին, և ուր նրանք գնում էին, ինքն էլ նրանց հետևից գնում էր:

12.Ո՞րն էր Դավթի հիմնական խնդիրը.
ա/հարևանը գնդակը հետ չէր տալիս:
բ/քույրն ամեն տեղ ուզում էր նրա հետ գնալ:

գ/ընկերը կորցրել էր Դավթի միակ գնդակը:
դ/մայրը բարկանում էր, երբ ինքը քրոջ հետ կոպիտ էր վարվում:

13. Ուշադի՛ր կարդա տեքստի երկխոսությունները և պատասխանի՛ր տրված հարցերին.

ա.Ի՞նչ է պատասխանում մայրը տղայի հարցին.

• Նրա ընկերներից ոչ մեկը քույր չունի:
• Ընկերների մայրերը աղջիկներին թույլ չեն տալիս բակ դուրս գալ:
• Նրանցից մեկը քույր չունի, իսկ մյուսինը դեռ շատ փոքր է: 
• Լիլին իրենց բոլորովին չի խանգարում, չի նվնվում:

բ.  Ըստ Դավթի՝ ինչո՞վ էր մեղավոր Լիլին, որ գնդակը հարևանի բակն էր ընկել:

Տեքստից   ճիշտ պատասխանը դու՛րս գրիր:

– Այս ամենը Լիլիի պատճառով եղավ,- ասաց նա,- Տիգրանը այդքան ուժեղ խփեց գնդակին, որովհետև Լիլիի վրա էր բարկացել:

14.Ինչո՞վ օգնեց փոքրիկ աղջիկը տղաներին:

Հարևանի բակից վերցնել գնդակը։

15. Ինչի՞ց ես իմանում, որ եղբոր վերաբերմունքը Լիլիի  նկատմամբ փոխվեց:

Դավիթը հպարտությամբ նայում էր նրան, հետո ասաց.

– Ես քեզ գնդակ խաղալ (սովորեցնել):

• Գրի՛ր ուռկան, ապարանք, ընծա, բղուղ, երդիկ  բառերի հոմանիշները:Ուռկան – Ցանց, ակնորցացանց, թոռ, թարփ

  Ապարանք – Պալատ, արքունիք, դղյակ

  Ընծա – նվեր, պարգև, հրիտակ

  Բղուղ – կճուճ, ծափ, ծափկիկ, դորակ

  Երդիկ – երդ, երդիս

• Թագավոր, թագուհի, խարդախություն բառերն ածանցավոր բառեր են: Առանձնացրո՛ւ ածանցները արմատներից:Թագ-ավոր   թագ – արմատ   ավոր – ածանց

  Թագ-ուհի   թագ – արմատ   ուհի – ածանց

  խար-դախ-ություն   խար/դախ – արմատները    ություն – ածանց

• Թագավորի նաժիշտները եկան գետի մոտ: Գտի՛ր այս նախադասության ենթական և ստորոգյալը:նաժիշտները – ենթակա   եկան – ստորոգյալ
• Ուռկան,  ձուկ, ավազան, ձկնորս բառերը դարձրո՛ւ հոգնակի:ուռկաններ, ձկներ, ավազաններ, ձկնորսներ
• Բոշա, շուշաբանդ, մարդիկ, հեշտ, եղեգնուտ  բառերի շարքում կա մեկը, որը գոյական չէ. մնացածը գոյականներ են: Գտի՛ր և դո՛ւրս գրիր այդ բառը և որոշի՛ր, թե այդ բառն ինչ խոսքի մաս է:հեշտ – ածական

2Գետի մոտերքում բնակվում էին թափառական սևադեմ բոշաներ։ Թագավորը որ հեռացավ՝ մի բոշա աղջիկ գնաց նույն տեղը, ուր որ թագավորն էր, և տեսավ այնտեղ մի հրաշալի գեղեցկության աղջիկ։ Հարցրեց նրա ով լինելը, աղջիկն էլ ասաց, որ թագավորի հարսնացուն է, հիմա պիտի գան տանեն իրան։

Բոշան տեսավ, որ Եղեգնուհին շատ միամիտ է, ուզեց ինքը բռնել նրա տեղը։

― Դո՛ւրս եկ,― ասաց,― ջրիցը, ինձնից մի՛ քաշվիր։

Աղջիկը դուրս եկավ ափը թե չէ՝ բոշան նրան խեղդեց ու գցեց գետը, իսկ ինքը մերկացավ և ընկղմվեց ջրի մեջ, որ կարծեն, թե նա՛ է Եղեգնուհին։

Թագավորի նաժիշտները եկան փառավոր հագուստով և տեսան՝ ի՜նչ… մի սև, այլանդակ բոշա աղջիկ։

― Դո՞ւ ես,― ասացին,― Եղեգնուհին։

― Այո՛,― պատասխանեց աղջիկը։

― Հապա ինչո՞ւ ես սև ու տգեղ, նա շատ չքնաղ և աննման պետք է լինի։

― Գիտե՞ք,― ասաց բոշան,― դուք շատ ուշացաք, արևն այրեց ինձ և փոխեց կերպարանքս։ Բայց այս վնաս չունի, եթե ինձ պահեն շուշաբանդ պալատում, մի քանի օրից կրկին կստանամ իմ առաջվան գեղեցկությունը։

Հավատացին նաժիշտները, թագուհու հագուստ հագցրին և տարան ապարանք։ Թագավորը որ տեսավ՝ մնաց զարմացած։

― Սա իմ տեսած աղջիկը չէ,― ասաց։

Թագավորի որդին էլ որ տեսավ՝ ետ քաշվեց զզվանքով։

― Սա չէ,― ասաց,― իմ ուզածը։ Նա սպիտակ պետք է լինի, ինչպես հրեշտակ, իսկ սա սև է, ինչպես սատանա։

Խոսեցրին աղջկանը․ նա միևնույնն ասաց, ինչ որ նաժիշտներին։

― Լա՛վ,― ասացին և տարան դրին մի շուշաբանդ սենյակում, որ այնտեղ գեղեցկանա, և սկսեցին մեծ պատվով պահել։ Միայն տղան մոտ չէր գնում․ նա զգում էր, որ բանի մեջ չարի մատը կա խառնված, որ այստեղ մի խարդախություն կա, բայց ինչպե՞ս իմանա եղելության որպիսությունը։

3Շատ տխուր է թագավորի որդին։ Օրեր են անցնում, բայց նորահարսի գեղեցկանալու մասին լուր չկա․ ինչքան լավ են պահում, այնքան ավելի է պլպլում նա, ինչպես սև սաթ, և գիրանում ու հաստանում է խոզի պես։

Թագավորի որդին իր մտատանջությունն ու սրտնեղությունը փարատելու համար գնաց դեպի գետի ափն զբոսնելու։ Այնտեղ նա ձկնորսներ տեսավ, որոնք ուռկանով ձուկն էին որսում։ Կանչեց նրանց իր մոտ և ասաց.

― Ուռկաններդ ձգեցե՛ք ահա այսինչ տեղը, ուզում եմ բախտս փորձել, ինչ որ դուրս գա՝ իմս է։ Ուռկանը ձգեցին, և դուրս եկավ մի հրաշալի ձուկն՝ ինքն արծաթի, իսկ թևերը ոսկի։ Զարմացան որսորդները, այնպիսի ձուկն նրանք ո՛չ լսած և ո՛չ տեսած էին։

― Քե՛զ է միայն արժանի այս ձուկը,― ասացին նրանք թագավորի որդուն,― եթե առանց քեզ էլ բռնած լինեինք, պիտի բերեինք քեզ ընծա։

― Շնորհակա՛լ եմ,― ասաց թագավորի որդին և նրանց լավ վարձատրեց։ Ձուկը տարավ և ձգեց իր ծաղկանոցի ավազանը, և այնուհետև էլ նրա մոտից չէր հեռանում, նրան նայելուց չէր կշտանում, նրա մոտ էր ուտում, խմում և ննջում։

Բոշա աղջիկն իմացավ, որ մի հրաշալի ձուկ է բռնել թագավորի որդին, և իսկույն հասկացավ, որ նա ի՛նքն է Եղեգնուհին, որ սպանվելուց հետո ձկան կերպարանք է ստացել, էլ քունը չտարավ։ Եվ մեկ օր ասաց նաժիշտներին.

― Ի՞նչ կարող եմ գեղեցկանալ, քանի որ թագավորի որդին խորշում է ինձանից և իր սերը մի ձկան է տվել։ Եթե այդ գեղեցիկ ձուկը մորթեն և ուտեցնեն ինձ՝ իմ գեղեցկությունը կրկին վրաս կգա։

Այս բանը շատ որ ասաց և հավատացրեց ամենքին՝ ճարահատյալ ձուկը մորթեցին և ուտեցրին բոշային, բայց նա էլի մնաց բոշա ու բոշա։

• Բացատրի՛ր եղեգնուտ, բոշա, չոլեչոլ, շուշաբանդ, նաժիշտ, խարդախություն, ուռկան, ընծա, ճարահատյալ, եղելություն  բառերը:Եղեգնուտ – եղեգնով պատված տեղ
  Բոշա – գնչու
  Չոլեչոլ – դաշտից դաշտ
  Շուշաբանդ – ապակեպատ
  Նաժիշտ – սպասավոր
  Խարդախություն – խորամանկություն, խափեբանույուն
  ուռկան – ձուկ որսելու ցանց
  ընծա – նվեր
  ճարահատյալ – անհույս
  եղելություն – իրականում եղած մի բան
• Թագավոր, թագուհի, խարդախություն բառերն ածանցավոր բառեր են: Առանձնացրո՛ւ ածանցները արմատներից:Թագավոր – Թագ – արմատ / ավոր – ածանց

  Թագուհի – Թագ – արմատ / ուհի – ածանց
  
  Խարդախություն – խար – արմատ / դախ – արմատ / ություն – ածանց

• Ուռկան,  ձուկ, ավազան, ձկնորս բառերը դարձրո՛ւ հոգնակի:Ուռկաններ, ձկներ, ավազաններ, ձկնորսներ
• Բոշա, շուշաբանդ, մարդիկ, հեշտ, եղեգնուտ  բառերի շարքում կա մեկը, որը գոյական չէ. մնացածը գոյականներ են: Գտի՛ր և դո՛ւրս գրիր այդ բառը և որոշի՛ր, թե այդ բառն ինչ խոսքի մաս է:հեշտ – ածական

Էքզյուպերի

Փոքրիկ իշխանը (հատված)

Ես շատ ուշ հասկացա, թե նա որտեղից էր եկել: Փոքրիկ իշխանն անընդհատ հարցեր էր տալիս, իսկ իմ հարցերը կարծես չէր լսում: Ինձ համար ամեն ինչ հետզհետե պարզ դար□ավ պատահական և հենց այնպես ասված նրա խոսքերից: Այսպես, երբ փոքրիկ իշխանն առաջին անգամ (տեսնել) իմ ինքնաթիռը, հարցրեց ինձ.

– Սա ի՞նչ առարկա է:

– Սա առարկա չէ: Սա թռչում է: Սա ինքնաթիռ է: Իմ ինքնաթիռը:

Եվ ես հպարտ-հպարտ հասկացրի նրան, որ թռչել գիտեմ:

– Ո՞նց թե,- բացականչեց նա,- դու երկնքի՞ց ես իջել:

– Այո՛,- համեստորեն պատասխանեցի ես:

– Ի՜նչ ես ասում, շատ հետաքրքիր է…

Եվ փոքրիկ իշխանն այնքա՜ն գեղեցիկ, այնքան զրնգուն ծիծաղեց, որ տրամադրությունս լրիվ փչացավ: Ես չեմ սիրում երբ իմ ձախորդություններին անլուրջ են վերաբերվում: Հետո նա ավելացրեց.

– Ուրեմն դու էլ ես երկնքից իջել: Իսկ ո՞ր մոլորակից ես եկել:

Ինձ թվաց, թե ես կռահեցի նրա խոր□րդավոր հայտնության գա□տնիքը և, առանց այլևայլության, հարցրի.

– Ուրեմն դու այլ մոլորակի՞ց ես եկել:

Բայց նա չպատասխանեց: Նա գլուխը մեղմորեն օրորում էր՝ հայացքը չկտրելով իմ ինքնաթիռից.

– Հնարավոր չէ. դու սրանով չէիր կարող շատ հեռվից գալ…

Նա (ընկնել) երազանքների գիրկը, և դա երկար տևեց: Այնուհետև, գրպանից հանելով իմ նկարած գառնուկը, սկսեց խորասուզված հիանալ իր գանձով:

Չեք կարող պատկերացնել, թե որքան ինձ հետաքրքրեց «այլ մոլորակների» մասին նրա կիսախոստովանությունը: Եվ ես փոր□եցի որքան հնարավոր է շատ բան իմանալ:

– Որտեղի՞ց ես եկել, սիրելի՛ մանչուկ: Որտե՞ղ է քո տունը: Ո՞ւր ես ուզում տանել իմ գառնուկին: Երկար ու լուռ մտորելուց հետո նա պատասխանեց.

– Լավ արեցիր, որ ինձ արկղ տվիր. գիշերներն իմ գառնուկը հենց նրա մեջ էլ կքնի:

– Դե իհարկե՛: Եվ եթե դեմ չես, քեզ կտամ նաև մի պարան, որպեսզի ցերեկվա ժամերին նրան (կապել): Ցից էլ կտամ:

– Նրան կապե՞մ… Դու էլ հո չասի՜ր:

– Ախր, եթե չկապես, գառնուկը  կարող է գնալ՝ ուր խելքին փչի, ու մի տեղ կկորչի…

Եվ իմ բարեկամը նորից զրնգուն ծիծաղեց.

– Բայց ո՞ւր կարող է գնալ:

– Ուր խելքին փչի: Կգնա ուղիղ, մինչև…

Փոքրիկ իշխանը լուրջ տեսքով ընդհատեց ինձ.

– Ոչինչ, թող գնա, իմ տունը շա՜տ փոքր է:

Նա կարծես մի քիչ (տխրել), հետո շարունակեց.

– Եթե անընդհատ ուղիղ գնաս, շատ հեռու չես գնա…

1. Տեքստի չորս բառերում տառի փոխարեն վանդակ է դրված, դու՛րս գրիր այդ բառերը՝ լրացնելով բաց թողած տառերը:
   Դարձավ
   խորհրդավոր
   գաղտնիք
   փորձեցի

2. Ի՞նչ է նշանակում անընդհատ բառը.

ա/ չընդհատվող

բ/ ընդհանուր

գ/ընդհանրապես

դ/ հատ-հատ

3. Դու՛րս գրիր թավ և ընդգծված բառերի հականիշները.
   Ուղիղ – թեք
   պարզ – բարդ
   գեղեցիկ – տգեղ
   երկար – կարճ
4. Տրված բառերից որի՞ դիմաց է սխալ նշված նրա տեսակը:

ա/ մեղմորեն – ածանցավոր

բ/ ինքնաթիռ – բարդ

գ/ մանչուկ – ածանցավոր

դ/ տուն – ածանցավոր

5. Տրված բառերը դարձրո՛ւ հոգնակի.

ա/ հարց – հարց

բ/ նկար – նկարներ

գ/ գառ – գառներ

դ/ մոլորակ – մոլորակներ

6. Տրված բառերից յուրաքանչյուրի դիմաց նշված է, թե այն ինչ խոսքի մաս է:

Ո՞րն  է  սխալ.

ա/երկար – ածական

բ/ մոլորակ – գոյական

գ/ ինքնաթիռ – գոյական

դ/ փոքրիկ – թվական

7. Դու՛րս գրիր տեքստի մեջ փակագծերում  առնված   բայերը  և   դի՛ր անհրաժեշտ ձևով (համապատասխանե-ցրո՛ւ տեքստին):

տեսնել                          տեսավ

ընկնել                           ընկավ

կապել                           կապես

տխրել                           տխրեց

8. Տրված նախադասության մեջ գտի՛ր ենթական և ստորոգյալը:

Նա գլուխը մեղմորեն օրորում էր:
ենթակա        նա

ստորոգյալ    օրորում էր

9. Տեքստից դու՛րս գրիր մեկական հարցական և բացականչական  նախադասություն:- Սա ի՞նչ առարկա է:
   – Այո՛,- համեստորեն պատասխանեցի ես:
10. Տեքստում ընդգծված նախադասության մեջ բաց է թողնված մեկ կետադրական նշան:Լրացրո՛ւ:
    Ես չեմ սիրում, երբ իմ ձախորդություններին անլուրջ են վերաբերվում:
11. Դո՛ւրս գրիր փոքրիկ իշխանի ծիծաղը բնութագրող բառերը:գեղեցիկ
    զրնգուն
12. Ինչո՞ւ հեղինակի տրամադրությունը փչացավ.

ա/ ինքնաթիռը գեղեցիկ չէր նկարել

բ/նա չէր սիրում, որ իր ձախորդություններին անլուրջ էին վերաբերվում

գ/ փոքրիկ իշխանը իր նկարած ինքնաթիռը չէր հավանել

դ/փոքրիկ իշխանը չհրավիրեց իր մոլորակ

13․ Փոքրիկ իշխանը ի՞նչ հարցրեց, երբ առաջին անգամ տեսավ ինքնաթիռը.
– Սա ի՞նչ առարկա է:

14. Հեղինակի կարծիքով ̀ ո՞ւր կարող էր գնալ գառնուկը.Ուր խելքին փչի
15. Բացատրի՛ր «Ուղիղ գնաս, շատ հեռու չես գնա» միտքը:

Եթե անընդհատ նույն բանը անես, կյանքում շատ հաջողություն չես ունենալու։

Դատարկ շիրիմ

Հիսուսը հայտնվում է Մարիամ Մագդաղենացուն

Հիսուսը հայտնվում է իր աշակերտներին

Հիսուսը հայտնվում է Թովմասին

Հովհաննեսի ավետարանի նպատակը