1.Բառային աշխատանք — շևակալել, անձնապաստան, ճգնել, փթթել, պճնած, մացառ, աղշպանք, արևկա, վետվետել, արեգընդդեմ, չուխա, մաճ, կանթել, չափար, մույկ, ժամհար, գզիր, վեգ, քոթուկ: 

շևակալել – շիվակալել, շիվերով աճել
անձնապաստան – ինքնահավան
ճգնել – ուժերի լարումով աշխատել
փթթել – ծաղկել, բացվել
պճնած – գեղազարդած
մացառ – փշոտ թփաբույս
աղշպանք – բանգ
արևկա – արևոտ, արևի տակ ընկած
վետվետել – ծածանվել
արեգընդդեմ- արեգակնահայաց
չուխա- Այդ կտորից կարվող երկար վերարկու
մաճ – Արորի կոթը, որից բռնելով մաճկալը վար է անում:
կանթել – Թևերը կողքերի վրա աղեղնաձև դնել:
չափար – ցանկապատ
մույկ – ոտնամանի տեսակ
ժամհար – զանգահար
գզիր – կատարածու
վեգ – կոճ
քոթուկ – կոճղ

2. Բնութագրիր Մինասին և Թևոսին:  

Մինասը հիսունն անց, բարձրահասակ սպիտակ բեղերով մարդ էր և ըստ Թևոսի՝ հիմար մտքեր էր արտահայտում։

Թևոսը հիսունն անց, ցածրահասակ սպիտակ մորուքով մարդ էր և ըստ Մինասի՝ մեծ-մեծ խոսում էր։

Երկուսն ել ագահ էին, համառ ու կռվարար, և հաճախ դիմում էին հայհոյանքի։

3. Ցանկապատը ի՞նչ կարևոր դեր խաղաց այս պատմվածքում:  

Ցանկապատը սերուններով անցել էր, և սկսված մինասի ու թևոսի հայրերից, դարձավ կռվի աղբյուր։ Ցանկապատը բաժանում է նրանց բայց ինչպես պատմվածքի վերջն է ցույց տալիս, մարդիկ ավելի հաճախ ուշադրություն են դարձնում այն մանրուքի վրա, ինչ իրենց բաժանում է, այլ ոչ թե այն, ինչ ընդհանուր է իրենց համար։

1.

Հնգանկյունը տրոհվում է 3 եռանկյան, իսկ վեցանկյունը՝ 4 անգամ։

2-ա,գ.

Անկյունների գումար = 180 (n – 2)

ա) 180 (n – 2)
n = 5
180 (5 – 2) =
180 * 3 =
540^o

Պատ․ 540^o

գ) 180 (n – 2)
n = 10
180 (10 – 2) =
180 * 8 =
1440^o

Պատ․ 1440^o

4.

Լուծում․
Անկյունների գումար = 180 (n – 2)
n = 5
180 (5 – 2) =
180 * 3 =
540^o

540 : 5 = 108^o

Պատ․ 108^o

5.

անկյունների գումար = 180 (n – 2)
n = 540 : 180 + 2
n = 3 + 2
n = 5

ՏՆԱՅԻՆ․

2-բ․

S = 180 (n – 2)
n = 6
180 (6 – 2) = 180 * 4 = 720^o

3․

Անկյունների գումար = 180 (n – 2)
n = 4
180 (4 – 2) =
180 * 2 =
360^o

360^o : 4 = 90^o

Պատ. 90^o

6․

Լուծում1․

A₁ = A₂ = A₃
A₁ – 40^o = A₄
A₁ = A₂ = A₃ = A₄ + 40^o
Քառանկյան անկյունների գումարը = 360^o

A₁ + A₂ + A₃ + A₄ = 360^o
A₁ + A₂ + A₃ + A₄ + 40^o = 400^o
400^o : 4 = 100^o
A₁ = A₂ = A₃ = A₄ + 40^o = 100^o
A₄ = 100^o – 40^o = 60^o

Պատ․ A₁ = A₂ = A₃ = 100^o
A₄ = 60^o

Լուծում 2․
A₁ = A₂ = A₃ = x
A₄ = x – 40^o

3x + x – 40^o = 360^o
3x + x – 40^o + 40^o = 4x = 400^o
4x = 400^o
x = 400^o : 4 = 100^o
x = 100^o
x – 40^o = 100^o – 40^o = 60^o

Պատ․ A₁ = A₂ = A₃ = 100^o
A₄ = 60^o

Առողջ լինելը մարդու սովորական վիճակն է։

Այն կախված է․
Քնելուց
Սննդից
Մարզվելուց
Հոգեվիճակից
Վնասակար նյութ չօգտագործելուց
Շրջական միջավայրից
Հիգենաից
Կրթությունից
Գենետիկայից
Աղքատությունից

Վերադասավորում եմ այս գործոններ ըստ իմ կարծիքով՝ կարևորությամբ․

Աղքատությունից
Սննդից
Քնելուց
Հիգենիայից
Գենետիկայից
Հոգեվիճակից
Կրթությունից
Շրջական միջավայրից
Մարզվելուց
Վնասակար նյութ չօգտագործելուց

1. Ընդհանուր կողմերով տալ Եվրոպայի տեղը քաղաքակրթության և մարդկության առաջընթացի գործում:

Մեծ է Եվրոպայի դերը քաղաքակրթության, մարդկության առաջընթացի գործում:
Եվրոպան քաղաքական, տնտեսական, ժողովրդագրական, սոցիալական, ռազմական,
ֆինանսական շատ բարդ մարմին է, բազմաբովանդակ համակարգ, համաշխարհային
տնտեսության «եվրակենտրոն» մոդելի բնօրրանը: Եվրոպան գիտությունների,
աշխարհագրական Մեծ հայտնագործությունների, վերածննդի, մեքենայական
արտադրության, արդյունաբերական հեղաշրջումների հայրենիքն է, միաժամանակ
«երեսնամյա», «հարյուրամյա», Առաջին և Երկրորդ համաշխարհային պատերազմների
թատերաբեմը:

2. Սահմանել Եվրոպական խորհրդարան, Եվրոպական միության խորհուրդ,Եվրոպական հանձնաժողով, Եվրոպական դատարան, ԵԱՀԿ հասկացությունները:

Եվրոպական խորհրդարանն Եվրամիության համաօրենսդիր մարմինն է, ունի բյուջետային իշխանություն և իրականացնում է ժողովրդական հսկողություն եվրոպական բոլոր ենթակառուցվածքների նկատմամբ: Այն ձևավորվում է 5 տարի մեկ ուղղակի ընտրությունների միջոցով և ներկայումս ունի 736 պատգամավոր։ Եվրախորհրդարանին է վերապահված Եվրահանձնաժողովի նախագահող նշանակելը, կազմի հաստատումը, ինչպես նաև այն լուծարելու իրավունքը:

Եվրոպական միության խորհուրդը Եվրամիության հիմնական որոշումներ ընդունող մարմինն է: Այն կազմված է անդամ երկրների նախագահներից կամ վարչապետերից, ինչպես նաև եվրահանձնաժողովի նախագահից։ Յուրաքանչյուր ղեկավար կարևոր խնդիրների ժամանակ ունի վետոյի իրավունք։ Որոշումները ընդունվում են միաձայն՝ կոնսենսուսով։

Եվրոպական հանձնաժողովը Եվրախորհրդի անդամ երկրներից անկախ մարմին է, որը
պաշտպանում է Եվրամիության, որպես միջազգային անկախ կազմակերպության շահերը, արտաքին աշխարհում հանդես է գալիս նրա անունից, պատասխանատու է Խորհրդարանի և Միության խորհրդի որոշումների իրականացման համար: Այն կազմված է անդամ երկրների քաղաքացի մեկական նախարարներից, որոնք չեն ներկայացնում իրենց կառավարությունները, և քվեարկության ժամանակ ունեն մեկական ձայն։

Եվրոպայի խորհուրդը ժողովրդավարության խորացման, մարդու ազատության ու իրավունքների ընդլայնման հարցերով զբաղվող կազմակերպություն է։ Այժմ նրա կազմում կա 47 պետություն, Հայաստանն անդամակցում է 2001թ-ից։

3. Ինչպե՞ս կարող է ազդել <Ընդլայնված Եվրոպա-նոր հարևաններ> ծրագրի ազդեցությունը Եվրոպայի սահմանների , աշխարհում նրա տեղի ու դերի փոփոխության վրա:

4. Որո՞նք են Եվրոպայի քաղաքական քարտեզի քանակական և որակական փոփոխություննրը:

Եվրոպայի քաղաքական քարտեզը մեծ փոփոխությունների է ենթարկվել
Առաջին և Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո` թե՛ քանակական և թե՛
որակական առումով:

Եվրոպան առանց Ռուսաստանի Դաշնության միավորում է 44 պետություն` 7.6 մլն. քկմ
տարածքով և 590 մլն. բնակչությամբ, այդ թվում 32 հանրապետություններ, 12
միապետություններ և բրիտանական տիրույթ Ջիբրալթարը:

11-ա,գ,ե․ Տրված հավասարումից y-ն արտահայտեք x-ով․

ա) x + y = 5

y = 5 – x

գ) -3x + 2y = 7

2y = 7 + 3x
^2y/₂ = ^{7 + 3x}/₂
y = ^{7 + 3x}/₂

ե) -3,5x + 2y = 0,2

2y = 0,2 + 3,5x
^2y/₂ = ^{0,2 + 3,5x}/₂
y = ^{0,2 + 3,5x}/₂

12-ա,գ,ե,է․ Տրված հավասարումից y-ն արտահայտեք x-ով․

ա) 4x – y + 3 = 0

y = 4x + 3

գ) 3x + y – 2 = 0

-y = 3x – 2
y = -3x + 2

ե) 4x – 2y + 8 = 0

2y = 4x + 8
^2y/₂ = ⁴/₂ x + ⁸/₂
y = 2x + 4

է) ¹/₃x – 0,2y + 1 = 0

0,2y = ¹/₃x + 1
5 * 0,2y = ⁵/₃x + 5
y = 1 ²/₃x + 5

14-ա,գ․ Նշեք հավասարման որևէ լուծում․

ա) 4x – y – 2 = 0

(2; 6)

գ) x – 2y + 4 = 0

(4; 4)

16-ա․ a-ի ի՞նչ արժեքի դեպքում (3; -2) թվազույգը 3x – ay – 4 = 0 հավասարման լուծում է։

3 * 3 – – 2a – 4 = 0
9 + 2a – 4 = 0
2a + 5 = 0
2a = -5
2a = -5
a = -5 : 2
a = -2,5

ՏՆԱՅԻՆ․

11-բ,դ,զ․ Տրված հավասարումից y-ն արտահայտեք x-ով․

բ) 2x – y = 3

y = 2x – 3

դ) 3x – 5y = 8

3x – 5y = 8
5y = 3x – 8
^5y/₅ = ^{3x – 8}/₅
y = ^{3x – 8}/₅

զ) x – 0,3y = 0,2

0,3y = x – 0,2
y = ¹⁰/₃x – ¹⁰/₃ * 0,2
y = ¹⁰/₃x – 0,7 ¹/₃₀

12-բ,դ,զ,ը․ Տրված հավասարումից y-ն արտահայտեք x-ով․

բ) x – 3y + 6 = 0

3y = x + 6
y = ¹/₃x + ¹/₃ * 6
y = ¹/₃x + 2

դ) 5x – 7y – 3 = 0

7y = 5x – 3
y = ⁵/₇x – ¹/₇ * 3
y = ⁵/₇x – ³/₇

զ) 0,5x – 2y + 0,6 = 0

2y = 0,5x + 0,6
y = 0,25x + 0,3

ը) ^x/₃ + ^y/₆ – 2 = 0
y/6 = 2 – x/3
y = 12 – 2x

14-բ,դ․ Նշեք հավասարման որևէ լուծում․

բ) 3x + 2y = 7

(1; 2)

դ) 5x – 3y – 2 = 0

(7; 11)

16-բ․ b-ի ի՞նչ արժեքի դեպքում (-1; -4) թվազույգը bx – 7y – 3 = 0 հավասարման լուծում է։

-1b – 7 * -4 – 3 = 0
-1b – -28 – 3 = 0
-1b + 28 – 3 = 0
-1b + 25 = 0
-1b = -25
b = 25

5-ա,գ․ Տրված a, b, c, թվերով կազմեք առաջին աստիճանի երկու անհայտով հավասարում․

ա) a = 5, b = 4, c = -2
5x + 4y – 2 = 0

գ) a = 0, b = 2, c = -1
2y – 1 = 0

8-ա,գ,ե․ Ստորև բերված թվազույգերից որո՞նք են 2x – y + 4 = 0 հավասարման լուծումներ․

ա) (1; -2)
x = 1
y = -2

2 * 1 + 2 + 4 =
2 + 2 + 4 =
8

գ) (-2; 1)
x = -2
y = 1

2 * -2 – 1 + 4 =
-4 – 1 + 4 =
4 – 1 – 4 =
-1

ե) (5; 0)
x = 5
y = 0

2 * 5 – 0 + 4 =
10 + 4 =
14

9-ա,գ,ե․ (1; 3) թվազույգը տրված հավասարման լուծո՞ւմ է, թե՞ ոչ.

ա) 2x – 3y + 5 = 0
(1; 3)

2 * 1 – 3 * 3 + 5 =
2 – 9 + 5 =
-2

գ) x – y – 6 = 0
(1; 3)

1 – 3 – 6 =
-8

ե) x + 2y – 7 = 0
(1; 3)

1 + 2 * 3 – 7 =
1 + 6 – 7 =

0

10-ա,գ․ Գտեք հավասարման երեք լուծում․

ա) x + y – 5 = 0

(2; 3), (4; 1), (-2; 7)

գ) 2x – y + 2 = 0

(1; 4), (-0,5; 1), (3; 8)

ՏՆԱՅԻՆ․

5-բ,դ․ Տրված a, b, c, թվերով կազմեք առաջին աստիճանի երկու անհայտով հավասարում․

բ) a = 0, b = -3, c = 4
-3y + 4 = 0

դ) a = -5, b = -3, c = 0
-5x – 3y = 0

8-բ,դ,զ․ Ստորև բերված թվազույգերից որո՞նք են 2x – y + 4 = 0 հավասարման լուծումներ․

բ) (0; 4)

2 * 0 – 4 + 4 =
4 – 4 =
0

դ) (3; 4)

2 * 3 – 4 + 4 =
6 – 4 + 4 =
6

զ) (-2; 0)

2 * -2 – 0 + 4 =
-4 + 4 =
0

9-բ,դ,զ․ (1; 3) թվազույգը տրված հավասարման լուծո՞ւմ է, թե՞ ոչ.

բ) -x + y – 2 = 0
(1; 3)

-1 + 3 – 2 =
0

դ) 7x – 3,2y + 4 = 0
(1; 3)

7 * 1 – 3,2 * 3 + 4 =
7 – 9,6 + 4 =
1,4

զ) 0x – 7y + 21 = 0
(1; 3)

0 * 1 – 7 * 3 + 21 = 0
-21 + 21 =
0

10-բ,դ․ Գտեք հավասարման երեք լուծում․

բ) y – 5 = 0

(0; 5), (-2,3; 5), (1; 5)

դ) x + 3 = 0

(-3; 0), (-3; -3), (-3; 9),

1․ Յուրաքանչյուր երկրում պատմականորեն ձևավորված հասարակական գործունեության ոլորտների ամբողջությունը կոչվում է. 

1) համաշխարհային տնտեսություն

2)տնտեսության ճյուղ 

3) ոչ արտադրական ոլորտ 

4) ազգային տնտեսություն 

2․ Տնտեսության այն ճյուղերի ամբողջությունը, որոնք զբաղված են նյութական բարիքների արտադրությամբ, կոչվում է. 

1) տրանսպորտ                           3) գյուղատնտեսություն

 2) ոչ արտադրական ոլորտ    4) արտադրական ոլորտ 

3․ Համաշխարհային տնտեսության ձևավորման նախադրյալ չէ. 

1) համաշխարհային շուկան    3) մեքենայական արտադրությունը 

2) ջերմային տրանսպորտը      4) աշխատուժը

4. Համաշխարհային տնտեսության զարգացման փուլերից չէ. 

1) մինչագրարային փուլը   3) ինդուստրիալ փուլը 

2) ագրարային փուլը      4) հետինդուստրիալ փուլը 

5. Ոչ արտադրական ոլորտի ճյուղ չէ. 

 1) բեռնատար տրանսպորտը   3) պետական կառավարումը 

2) գիտությունը                4) գովազդային գործակալությունը 

6. Արդյունաբերության առաջատար եռյակի ճյուղ չէ. 

1) էլեկտրաէներգետիկան 3) թեթև արդյունաբերությունը 

2) քիմիական արդյունաբերությունը 4) մեքենաշինությունը 

7․ Համաշխարհային էլեկտրաէներգիայի արտադրության կառուցվածքում ամենամեծ բաժինն ունեն.

1) ջէկերը 2) ջրէկերը 3) աէկերը 4) մէկերը

8․ Ո՞ր պնդումն է սխալ.

• 1) Զարգացած երկրների արդյունաբերության առաջատար ճյուղը վառելիքային արդյունաբերությունն է:
• 2) Ներկայումս էլեկտրաէներգիայի արտադրության մեջ մեծանում է էներգիայի
• ոչ ավանդական աղբյուրների դերը:
• 3) Աշխարհում առաջին աէկը կառուցվել է Ռուսաստանում:
• 4) Աշխարհի խոշորագույն աէկը Ճապոնիայում է:

9․ Ո՞ր պնդումն է ճիշտ.

1) Նավթի համաշխարհային պաշարների մոտ 9/10–ը կենտրոնացված է զարգացած երկրներում:
2) Էլեկտրաէներգիայի արտադրության կառուցվածքում ամենամեծ բաժինն
ունեն ատոմային էլեկտրակայանները:
3) Քիմիական արդյունաբերության գիտատար ճյուղերը տեղաբաշխված են
զարգացող երկրներում:
4) Էլեկտրաէներգիայի համաշխարհային արտադրության 4/5–ը բաժին է ընկնում
զարգացած երկրներին:

10․ Մեքենաշինության տեղաբաշխման սկզբունք չէ.

• 1) տեղաբաշխումը վառելիքային բազաների մոտ
• 2) տեղաբաշխումը սպառման վայրերի մոտ
• 3) տեղաբաշխումը խիտ բնակեցված վայրերում
• 4) տեղաբաշխումը գիտական կենտրոնների մոտ

11․ Գյուղատնտեսական հողահանդակ չէ.0,25 

1) վարելահողը    3) խոտհարքը 

2) արոտավայրը   4) անտառը 

12 «Բուսաբուծության ճյուղ — մշակաբույս» զույգերից ընտրել սխալը. 0․25 

1) հացահատիկային — բրինձ 

2) կերային — ցորեն 

3) բանջարաբոստանային — կաղամբ 

4) տեխնիկական — շաքարի ճակնդեղ 

13. Հացահատիկային մշակաբույսեր չեն.0,25 

1) կորեկը և գարին       3) բրինձը և եգիպտացորենը 

2) վարսակը և ցորենը 4) արևածաղիկը և սոյան 

14․Թելատու տեխնիկական մշակաբույսեր են.0,25 

1) եգիպտացորենը և շաքարեղեգը 3) ծխախոտը և բամբակենին 

2) ջուտը և վուշը 4) բրինձը և արևածաղիկը 

15. Ո՞ր պնդումն է ճիշտ. 0,5 

1) Համաշխարհային անասնապահության առաջատար ճյուղը խոշոր եղջերավոր անասնապահությունն է:

 2) Լեռնային շրջանների անասնապահության հիմնական ճյուղը խոզաբուծությունն է:

 3) Ոչխարաբուծությունը հիմնականում զարգանում է մերձքաղաքային գոտիներում: 

4) Թռչնաբուծությունը անասնապահության ամենադանդաղ զարգացող ճյուղն է: 

16․ Ընտրել «մշակաբույս — բուսաբուծության ճյուղ» համապատասխանությունների ճիշտ շարքը.

• ծխախոտ ա. հացահատիկային
• գարի բ. տեխնիկական
• վարունգ գ. այգեգործություն
• խնձոր դ. բանջարաբոստանային
  1) 1–բ, 2–գ, 3–ա, 4–դ
  2) 1–ա, 2–գ, 3–դ, 4–բ
  3) 1–գ, 2–ա, 3–բ, 4–դ
  4) 1–բ, 2–ա, 3–դ, 4–գ

17․ «Մշակաբույս — առաջատար երկիր» զույգերից ընտրել սխալը.

1) սուրճ — Բրազիլիա
2) թեյ — Հնդկաստան
3) բրինձ — Արգենտինա
4) եգիպտացորեն — ԱՄՆ

18․ Ո՞ր շարքում են տրանսպորտի տեսակները դասակարգված ըստ համաշխարհային բեռնաշրջանառության կառուցվածքում իրենց բաժնի՝ նվազման կարգով.

• ա. ծովային տրանսպորտ
• բ. ավտոմոբիլային տրանսպորտ
• գ. խողովակաշարային տրանսպորտ
• դ. երկաթուղային տրանսպորտ
• 1) բ, ա, գ, դ 2) ա, դ, գ, բ 3) դ, գ, ա, բ 4) գ, բ, ա, դ

19․ Ո՞ր պնդումն է սխալ.

1) Երկաթուղային տրանսպորտը տրանսպորտի ամենաերիտասարդ ու արագ
զարգացող տեսակն է:
2) Համաշխարհային տրանսպորտային բեռնաշրջանառության մեջ առաջատար
դերը պատկանում է ծովային տրանսպորտին:
3) Ավտոմոբիլային տրանսպորտի դերը մեծ է հատկապես կարճ տարածությունների վրա բեռների և ուղևորների փոխադրման գործում:
4) Օդային տրանսպորտի դերը մեծ է հատկապես ուղևորների փոխադրման
գործում

20․Սխեմատիկ տեսքով ներկայացնել տնտեսության ճյուղային կառուցվածքը և նկարագրել դրանցից մեկը։