Գրքի շաբաթ 23․12․21․ Հերբերտ ՈՒելս․ “Ժամանակի մեքենան”

«Ժամանակի մեքենան» ամենահայտնի գիտաֆանտաստիկ վեպերից է և հայտնի գրող Հերբերտ Ուելսի առաջին գործերից։ Գրվել է 1895 թվականին։ Այն առաջին գիտաֆանտաստիկ գիրքն էր, որը իրականում փորձել է պատկերել ժամանակի մեջ ճանապարհորդությունը: Այն լիովին հակասում է այն սպասելիքներին, որոնք մարդիկ սովորաբար ունենում են՝ պատկերացնելով մարդկության ապագան:

Գրքում հերոսը պատմում է իր ընկերոջ՝ ժամանակի ճանապարհորդի պատմությունը: Ժամանակի ճանապարհորդը, ում անունը երբեք չի բացահայտվում, խելացի, բայց տարօրինակ գիտնական է; Նա հայտնագործել է, որ գոյություն ունեն չորս չափումներ, ինչը իրականում նշանակում է, որ մարդիկ կարող են հեշտությամբ շարժվել ոչ միայն վեր ու վար, ձախ և աջ, առաջ և հետ, այլ նաև տեղաշարժվել ժամանակի միջով: Քանի դեռ դուք ունեք համապատասխան սարք և արագություն, դուք կարող եք կոտրել ժամանակի սահմանափակումները և տեղափոխվել դրանով:

Եվ այսպես, ժամանակի ճանապարհորդը հասնում է 802701 թվական, որը հարյուր հազարավոր տարիներ առաջ է իր ժամանակից: Երբ նա վերջապես հասնում է ապագային, նա գտնում է, որ իր քաղաքը՝ Լոնդոնը, ամբողջովին անհետացել է: Քաղաքը կազմող ոչ մի շենք այլեւս կանգուն չէ։

Այստեղ՝ Լոնդոնի տեղում, նա գտնում է ապագա մարդկային ռասան, ավելի ճիշտ՝ ռասաները, քանի որ մարդկային տեսակը «վերաճել» է երկու ռասայի։ Գետնի վերևում ապրում են Էլոյները՝ նուրբ, հեքիաթային, մանկական արարածներ, որոնց գոյությունը կարծես ազատ է պայքարից և նվիրված է միայն հաճույքներին: Սակայն գոյություն ունի էակների մեկ այլ ռասա՝ Մորլոկները, որոնք ապրում են գետնի տակ, և որսում ու սնվում են թույլ, անպաշտպան Էլոյներով, չնայած մի ժամանակ ենթարկվել են նրանց:

Սա, ի վերջո, մարդկային ցեղի էվոլյուցիայի մի ուսումնասիրություն է, որտեղ ունևորները և չունևորները, կամ կապիտալիստներն ու աշխատողները մարդկության զարգացման արդյունքում բաժանվել են երկու տարբեր հակառակորդ ռասաների:

Գիրքը շատ հետաքրքիր էր, և այն շատ սիրեցի։ Տպագրվելուց հետո այն ոգեշնչել է բազմաթիվ այլ գրողների։

Հայոց Լեզու․ Փաստեր ժամացույցների մասին

1. Ժամանակը հաշվելու առաջին սարքը արեգակնային ժամացույցն էր։ Հարթ տարածության կենտրոնում ձող էր դրվում, որը ստվեր էր գցում շրջանի վրա գրված թվերին։ Ստվերը տեղաշարժվում էր և դրանով մարդիկ որոշում էին ցերեկվա ժամը։

8 Different Types of Sundials - Home Stratosphere

Արեգակնային ժամացույցները տարածված էին նաև հին Հայաստանում, որտեղ շատ վանքերի վրա կարելի է գտնել դրանցից։ Արեգակնային ժամացույցները ունեն մեկ կարևոր թերություն՝ դրանք չեն աշխատում ամպամած և գիշերային օրերին։

Sundial An Integral Part of Armenian Architecture - Art-A-Tsolum
Զվարթնոցի տաճարի արեգակնային ժամացույցը, 7-րդ դար

2. Ավազի ժամացույցը ավելի ճշգրիտ էր և կարելի էր օգտագործել ցերեկը և գիշերը: Նրանում մի անոթից մյուսը բարակ շիթով ավազ էր լցվում, և ժամանակը կախված էր շթի բարակությունից և ավազի քանակից։ Ավազի ժամացույցները հասել են մինչև մեր օրերը։

Hourglass. Metal hourglass and clock background. digital illustration. |  CanStock

3․ Առաջին մեխանիկական ժամացույցի մասին հիշատակվում է 578 թվականին բյուզանդական մի ձեռագրում։ Դրանք հիմնականում եկեղեցիների և վանքերի համար եին, որպեսզի ճիշտ ժանանակին հետևեին եկեղեցական ծեսերին։ Այդ ժամացույցները դրվում էին եկեղեցիների և աշտարակների վրա։ Առաջին մեխանիկական ժամացույցները ունեին միայն 1 ժամային սլաք։

Unique clock. Old medieval clock with one hand, venice, italy. | CanStock
Վենետիկ, Իտալիա

4. Առաջին գրպանի ժամացույցը ստեղծվել է Գերմանիայի Նյուրեմբերգ քաղաքում 1504 թվականին գերմանացի ժամագործ Պիտեր Հենլայնի կողմից։ Այն շատ ճշգրիտ չէր։

The oldest watch in the world (is maybe from 1505) - Your Watch Hub
Առաջին գրպանի ժամացույցը

5․ 1657 թվականին Հոլանդացի գիտնական Հյուգենսը ժամացույցին ճոճանակ ավելացրեց։ Ճոճանակը, որը ծայրին բեռ ունեցող երկար մի ձող էր, համաչափ ճոճվում էր և յուրաքանչյուր տատանում կատարում միևնույն ժամանակահատվածում։ Այժմ ճոճանակավոր ճշգրիտ ժամացույցները օրվա ընթացքում առաջ կամ հետ են ընկնում ոչ ավելի, քան մեկ վայրկյանով։

Christiaan Huygens, Pendulum Clock Shower Curtain for Sale by Science Source
Հյուգենսը իր ժամացույցով

6. Առաջին քվարցային՝ բարձր ճշգրտության ժամացույցը ստեղծել է կանադացի ինժեներ Ուորեն Մարիսոնը։ Այն հիմնված է էլեկտրական շղթայում քվարցի բյուրեղի կանոնավոր թրթռումների վրա: Քվարցային ժամացույցներում դեռևս սլաքներ են օգտագործում։ Մեխանիկական և քվարցային ժամացույցների տարբերությունը կարելի է տեսնել վայրկյանի սլաքի շարժումից՝ եթե անընդհատ է շարժվում, ուրեմն մեխանիկական է, եթե ընդհատվող, ապա քվարցային է։

7. Առաջին թվային ժամացույցը ստեղծվել է ԱՄՆ-ում 1956 թվականին, այդ առաջին ժամացույցներում թվերը ոչ թե գրվում էին էկրանին, այլ պտտվում էին շրջանակի վրա։ Այժմ ժամերը էլեկտրոնային ձևով գրվում են էկրանի վրա։

1969թ․ Sony ընկերության թվային ժամացույց-զարթուցիչ, ռադիոյով։

———————————
Հղումներ.

“Ինչ է․ Ով է” հանրագիտարան, 2-րդ հատոր

Փաստ 1․ Ինֆորմացիա
Փաստ 1․ Նկար
Փաստ 1․ Նկար

Փաստ 4․ Ինֆորմացիա և նկար

Փաստ 5-7․ Ինֆորմացիա
Փաստ 5․ Նկար

Փաստ 6․ Ինֆորմացիա

Փաստ 7․ Նկար

Հայոց լեզու․ Ջ-Ճ-Չ ուղղագրություն

Կետերի փոխարեն լրացրեք ջ, ճ կամ չ:

ա/  ալոճ, ակնակապիճ, աղճատել, աղջամուղջ, աճպարար, անաչառ, անզիջում, անմիջապես, անջրդի (չջրած, չոր), անտերունչ (չքավոր), անրջել, աչալուրջ, աչքաբաց, աջակողմյան, աջափնյակ, աջլիկ, առաջարկություն, միջատ, միջոց, շուրջպար, վերջակետ, աղջիկ, ոչխար, ոջիլ, չղջիկ, փախչել, փարչ (կավե գավաթ), քրքիջ:

բ/  առաջին, առողջություն, առնչություն, բաղարջ (գաթա), բաճկոն, գաղթօջախ, գաղջ (խոնավ, բորբոսնած), գաճաճ (թզուկ, փոքր), գեղջուկ (գյուղացի), թռչուն, թռչել, թրջել, թրջոց, հորջորջել (անվանել, կոչել), մեջտեղ, միջակ, միջօրե, ողջույն, վերջին, մխրճվել, մռնչյուն, մրջյուն, շիճուկ, ողջագուրվել, քուրջ:

գ/ առաջնորդ, գոճի, դաջել, եղջերու, երկարաճիտ, զեղչել, զիջել, զղջալ, Էջմիածին, ընչացք (բեղ), ընչաքաղց (ագահ), թարթիչ, ի հեճուկս (հակառակ մեկի), իջնել, լայնալիճ, լաջվարդ (կապույտ), կտրիչ (կտրող գործիք), կտրիճ (քաջ), հառաչանք, միջամտել, միջավայր, նախճիր (կոտորած), տարեվերջ, ուռճանալ, ուռչել:

դ/  ամբողջ, առաջնորդ, առէջ, բարեհաճ, դարչնագույն, խառնիճաղանճ (խայտաբղետ), խոճկոր, խրճիթ, ծխամորճ, կառչել, կարիճ, կճղակ, կճմթել, կնճիթ, կոճկել, կորչել, կռճիկ, հարճ, ճանճ, ճղճիմ, մահճակալ, մաջկալ, մարջան, մեջբերում, մեջք, մինչև, միջև, միջադեպ, նկարչական, շեղ (կույտ), սոճի, Սոչի, վայրէջք, վերջաբան,

Հայոց լեզու․ Տեսախաղեր

1. Առաջին տեսախաղը OXO-ն էր, որը ստեղծվել էր 1952 թվականին մի պրոֆեսորի՝ Սենդի Դուգլասի կողմից։ Խաղում դուք խաղում եք որպես X կամ O համակարգչի դեմ։ Ձեր նպատակն է ստանալ 3 X-ով կամ O-ով ուղիղ գիծ 3×3 ցանցի վրա՝ միաժամանակ համակարգչին թույլ չտալով այդ անել։

OXO (video game) - Wikipedia

Ինֆորմացիա և նկար

2․ Առաջին խաղը, որը եռաչափի տպավորություն էր թողում ուներ, Battlezone-ն էր։ Այն թողարկվել էր Atari-ի ընկերության կողմից 1980 թվականին արկադային խաղային մեքենաների համար: Դա ոչ միայն առաջին եռաչափ տեսքով խաղն էր, այլ նաև առաջին եռաչափ տեսքով խաղը, որը դիտվում է մասնակցի տեսանկյունից: Խաղում խաղացողի կողմից կառավարվում եր մի տանկ, որի վրա հարձակվում էին հրթիռներ և այլ տանկեր։

Battlezone (1980) (Video Game) - TV Tropes

Ինֆորմացիա
Նկար

3․ Առաջին իրականում եռաչափ խաղը Super Mario 64-ն էր։ Այն առաջին անգամ թողարկվեց Ճապոնիայում Nintendo-ի կողմից 1996 թվականի հունիսի 23-ին, իսկ մի քանի ամիս անց ԱՄՆ-ում և Եվրոպայում։ Այն նաև առաջին եռաչափ նավիգացիայի փորձն էր տեսախաղերում։ Այս խաղում խաղացողը Մարիոյին օգնում էր հավաքել աստղ-միավորներ և արքայադուստր Փիչին փրկել Բաուզեր հրեշից։

Artwork of a horizontal rectangular box. Mario flies with his Wing Cap power-up in front of a blue backdrop with clouds, a Goomba, and Princess Peach's Castle in the distance. The bottom portion reads "Super Mario 64" in red, blue, yellow, and green block letters.

Ինֆորմացիա և նկար

4․ Աշխարհում ամենաշատ գումար վաստակած խաղը Minecraft-ն է, որից աշխարհում վաճառվել է մոտ 238 միլիոն օրինակ։ Այն պատրաստվել է 2009 թվականին Mojang ընկերության կողմից, որը ներկայումս պատկանում է Microsoft-ին։ Minecraft-ը անծայր աշխարհով ազատ խաղ է, որտեղ դուք կարող եք ցանկացած բան կառուցել խորանարդներից, պայքարել հրեշների դեմ և ուսումնասիրել աշխարհը։

upload.wikimedia.org/wikipedia/en/5/51/Minecraf...

Ինֆորմացիա և նկար

5. Ամենահայտնի հայկական խաղը Shadowmatic-ն է։ Այն ստեղծվել է 2015 թվականին հայկական Triada ընկերության կողմից։ Նույն թվականին արժանացել է մրցանակի Apple ընկերության կողմից լավագույն դիզայնի համար։ Խաղի նպատակն է ցանկացած մարմին թեքել այնպիսի ուղղությամբ, որ այդ մարմնի ստվերը նման լինի լիովին այլ մարմնի։

SHADOWMATIC by Triada Studio Games

Ինֆորմացիա

Ը-ի ուղղագրություն

  1. Անհրաժեշտ տեղերում լրացնել Ը.

ա/ ակնբախ, ամենաընդունակ, այլընտրանք, առընթեր, գահընկեց, գիրկընդխառն, գործընկեր, գույնզգույն, երկնչել, զուգընթաց, թրըխկ, լուսնկա, հյուրընկալ, ձեռնտու, մակընթաց:

բ/ ակնդետ, ամենաընդունելի, անընդմեջ, գործընթաց, դասընկեր, դյուրմբռնելի, երկընտրանք, թըխկ, խոչնդոտ, կորնթարդ, համընթաց, հատընտիր, մերթընդմերթ, չընկճվել, չրխկոց, վերընձյուղվել:

գ/ ակնթարթ, ամենաընտիր, անըմբռնելի, անընդունակ, դասընթաց, ինքնըստինքյան, համընկնել, ձկնկիթ, մեջընդմեջ, մթնկա, մթնշաղ, նախընտրել, որոտընդոստ, չրըխկ, չըմբռնել, սրընթաց, օրըստօրե:

դ/ անակնկալ, անընդունելի, արագընթաց, անընտել, առնչվել, դյուրընթեռնելի, խաղընկեր, խոյընթաց, հետզհետե, մակընթացություն, շրխկալ, չընդդիմանալ, չընկնել, վերընթաց, քարընկեց, օրընդմեջ:

2.      Որ շարքի բոլոր բառերում է գրվում Ը.

ա/ ակ-նբախ, ան-նդունակ, չ-նթերցել, չառ-նչվել, կ-նկճեն, վ-շշոց, թ-խկ, նախ-նթաց:

բ/ չ-նդունել, լուս-նկա, վայր-նթաց, գործ-նկեր, շր-խկոց, մակ-նթացություն, հատ-նտիր, ինքն-ստինքյան:

գ/ խոչնդոտ, անմբռնելի, օրստօրե, շրխկ, նորնտիր, հյուրնկալ, աննդդիմադրելի, տաս-:

դ/ սր-նթաց, մերթ-նդմերթ, առ-նթեր, չ-նտրել, խաղ-նկեր, ան-նդունելի, երկ-նտրանք, ակ-նթարթ: